Welke rente betaal ik aan mijn ouders?

Pieter Brouwers (25) uit Amsterdam kan van zijn ouders geld lenen voor de aankoop van een huis. De rente die hij betaalt over de lening is aftrekbaar in box 1 van de inkomstenbelasting. „Fiscaal is het gunstig om een hoge hypotheekrente te bedingen. Volgens de Belastingdienst moet dit een marktconforme rente zijn. Welk rentepercentage kan ik het beste afspreken?”

Bij het afsluiten van een lening tussen familieleden – een zogenoemde onderhandse lening – is het niet verplicht de afspraken in een contract vast te leggen. Toch is dat verstandig. Niet alleen omdat daarmee onenigheid over de afspraken wordt voorkomen. Omdat de zoon de rente wil aftrekken is het belangrijk dat er voor de fiscus bewijs is dat de lening is aangegaan om een woning te kopen; een voorwaarde voor renteaftrek.

In zo’n contract worden alle afspraken van de lening vastgelegd. Naast het rentepercentage wordt daarin opgenomen welk onderpand de lening heeft, de looptijd en de afspraken over de wijze van aflossing en de rentevaste periode. De Belastingdienst eist dat de partijen een marktconforme rente overeenkomen; een rente die vergelijkbaar is met die voor een vergelijkbare transactie in het zakelijk verkeer.

David Versteeg, directeur Kredieten bij private bank Theodoor Gilissen Bankiers, legt uit dat een vuistregel is dat de rente die particulieren onderling afspreken 25 procent onder of boven een vergelijkbare lening van de bank mag liggen. Bij een rentepercentage van de bank van 4 procent, mag de vraagsteller dus 3 tot 5 procent met zijn ouders afspreken.

Op internet zijn de rentepercentages van de banken te vinden. Versteeg raadt aan uit te gaan van het gemiddelde rentepercentage van de aanbieders. Het tarief van de bank mag daarbij worden verhoogd (of verlaagd) met een kwart. Versteeg wijst erop dat het belangrijk is het juiste tarief als uitgangspunt te nemen: „De meeste banken adverteren met hun laagste hypotheektarief, een tarief dat in de regel geldt voor een hypotheeklening met Nationale Hypotheek Garantie of tot 75 procent van de executiewaarde. De executiewaarde is de waarde van de woning bij gedwongen verkoop. Hoe lager de lening ten opzichte van de executiewaarde hoe lager het risico voor de bank, deze zal daarom een laag rentepercentage aanbieden. In de praktijk worden veel woningen echter voor 110 procent van de executiewaarde gefinancierd omdat ook de bijkomende kosten uit de lening worden betaald.”

Versteeg: ‘De rente die als referentie wordt gekozen moet ook worden afgestemd op het inkomen van de hypotheeknemer, de zoon. Is die een freelancer dan zal een bank dat als een hoger risico ervaren en een hoger rentepercentage eisen. Ten slotte moet de rente die ouders en kind afspreken passen bij de wijze van aflossing. Hypotheekadvertenties noemen over het algemeen een tarief dat is gebaseerd op een aflossingsvrije hypotheek. Spreken ouder en kind af dat er naast het betalen van de rente ook een deel van de lening wordt afgelost, dan moet er worden uitgegaan van een rente bij een bank met een vergelijkbare aflossing.”

Cleo Scheerboom

    • Cleo Scheerboom