Vreugde en frustraties in het zeilkamp

Team Coster gaat ondanks teleurstelling vermoedelijk door tot de Spelen van 2012.

Zeilsters De Koning en Berkhout schreeuwden het uit van blijdschap na hun zilver.

De zeilsters Lobke Berkhout en Marcelien de Koning (rechts) na hun medaillewinst op de bodem van hun 470-boot. Ze vierden hun zilveren medaille met een traditionele duik in de warme golven van de Gele Zee. (Foto AP) The 470 crew from the Netherlands Marcelien De Koning, right, and Lobke Berkhout react after the medal race of the 470 women class sailing competition of the 2008 Beijing Olympics in Qingdao, about 720 kilometers southeast of Beijing, Monday, Aug. 18, 2008. The Dutch team won the silver medal. (AP Photo/Herbert Knosowski) Associated Press

Twee Nederlandse zeilboten van het type 470 keerden gistermiddag van zee terug in de haven van de Chinese miljoenenstad Qingdao. De bemanning van de ene zeilboot, Marcelien de Koning en Lobke Berkhout, schreeuwde het na het veiligstellen van de zilveren medaille uit van geluk. Uit de andere boot, die van de broers Sven en Kalle Coster, klonken woedende kreten van frustratie. Zij waren de race begonnen als nummer twee, eindigden gedeeld derde, maar liepen toch het brons mis.

De uiteenlopende reacties van de 470-zeilers waren illustratief voor de gemengde gevoelens die gisteren heersten in de Nederlandse zeilploeg. Met zilveren medailles voor De Koning/Berkhout, en zondag al voor de Yngling-vrouwen onder leiding van stuurvrouw Mandy Mulder, doorbrak Nederland op de Gele Zee een periode van acht jaar zonder olympisch eremetaal.

Maar de Costerbroers kwamen zo dicht bij een medaille dat ook bondscoach Jaap Zielhuis zijn teleurstelling niet kon onderdrukken. „Ik ben erg blij met twee keer zilver”, zei hij op de kade in Qingdao. „Maar de manier waarop Sven en Kalle vierde zijn geworden, dat moet je echt niet overkomen.”

In een dramatisch verlopen medaillerace verspeelden de broers, die worden getraind door hun vader Dick, in de finale van hun olympische regatta hun tweede positie. Zij eindigden in het klassement op de derde plaats met 78 punten, evenveel als hun concurrenten Nicolas Charbonnier en Olivier Bausset. Maar de Fransen kregen het brons omgehangen omdat zij in de medaillerace zesde waren geworden, Coster/Coster zevende. De positie in die finalerace geeft de doorslag. „Dit is de zuurste manier om een medaille te verliezen”, zei Zielhuis.

De broers, vorig jaar nummer twee op de WK in het Portugese Cascais, werden gisteren slachtoffer van de wisselende wind voor de Chinese kust. Vlak na hun start verloren ze bijna honderd meter doordat ze in een windgat terecht waren gekomen. Ondanks een indrukwekkende inhaalrace misten ze een medaille op een paar meter.

„We kwamen helemaal zonder wind te zitten”, zei Sven Coster naderhand. Dit is het slechtste wat je als sporter kunt overkomen.” Zijn broer Kalle: „Ik brak spontaan in tranen uit. We waren zo dichtbij. Dit doet echt heel veel pijn.”

„Dit gun je niemand”, zei coach Dick Coster over het mislopen van de medaille. Hij had zijn zonen vanaf het water tot kalmte moeten manen, zo furieus was het tweetal. „Maar we gaan het wel overleven. Ze hebben top gevaren. Ze hebben geen slechte races gehad.”

Hij zei dat Team Coster vermoedelijk doorgaat tot en met de Olympische Spelen in Londen (2012). „We hebben het er weleens zijdelings over gehad. Ik heb wel het idee dat ze door willen.”

De beide 470-boten trainden vorig jaar enige tijd samen onder coach Jacco Koops, maar de broers Coster maakten een eind aan de samenwerking omdat zij zich te veel sparringpartner van de vrouwenboot voelden.

Na de WK in Cascais, een jaar geleden begonnen zij hun voorbereiding op het olympische evenement in Qingdao onder leiding van hun vader. Die was in zijn actieve carrière zelf olympisch zeiler in de Solingklasse. In Moskou (1980), eindigde hij vijfde.

Marcelien de Koning en Lobke Berkhout, drievoudig wereldkampioen in deze klasse, waren door het dolle heen met hun eerste olympische medaille. Het tweetal vierde de prijs op hun traditionele manier, met een duik in de warme golven van de Gele Zee. „Wij hebben moeten leren varen in de lichte weersomstandigheden die we hier de hele week gehad hebben”, zei stuurvrouw De Koning na de race. „Dit is niet onze natuurlijke omgeving, voor de Australische boot is dat wel het geval. Zilver was echt het maximaal haalbare voor ons.”

De gouden medaille in beide 470-klassen ging naar Australië. Bij de mannen werden Nathan Wilmot en Malcolm Page eerste, bij de vrouwen Elise Rechichi en Tessa Parkinson.

Zondag had het Yngling-trio Mandy Mulder, Annemieke Bes en Merel Witteveen al de zilveren medaile behaald. Dat betekende de eerste Nederlandse olympische zeilmedaille sinds Margriet Matthijsse in 2000 in Sydney zilver won. „Dit voelt heel mooi”, zei Mulder. De Yngling-ploeg had goud kunnen halen als de boot voor de Britse vrouwen was geëindigd.

De Nederlandse olympische oogst in Qingdao toont aan dat een nieuw beleid vruchten begint af te werpen. Het Watersportverbond gooide het roer drastisch om na de Spelen van Athene (2004), toen Nederland ondanks hoge verwachtingen van duo’s als Mitch Booth/Herbert Dercksen en Lisa Westerhof/Margriet Matthijsse, met lege handen bleef. De laatste olympische gouden medailles voor Nederlandse zeilers dateren van respectievelijk 1984 en 1936. Stefan van den Berg won in Los Angeles op de surfplank en zeiler Daan Kagchelland won in Berlijn in een Olympiajol.

Voor ‘Qingdao’ besloot het Watersportverbond tot een andere aanpak over te gaan, die de zeilers minder vrijheden gaf. Er kwam een kleinere kernploeg met zeilers die als professionals het hele jaar door trainen met een eigen fulltime coach. Wie nu in de kernploeg wil zeilen stemt in met het beleid van de bond. Dat is weleens anders geweest.

    • Rob Schoof