‘Mogelijkheden dialoog Rusland openhouden’

De NAVO-ministers bogen zich vandaag over het conflict tussen Georgië en Rusland. „De NAVO kan niet doen alsof er niks aan het handje is”, zei minister Verhagen voor het beraad.

Minister Verhagen Foto AP The Netherlands Foreign Minister Maxime Verhagen talks with the media upon arrival at NATO Headquarters for an emergency NATO foreign minister meeting in Brussels, Tuesday Aug. 19, 2008. U.S. Secretary of State Condoleezza Rice and her NATO counterparts are reviewing relations with Moscow Tuesday and are expected to curtail high level meetings and military cooperation with Russia if it does not abandon crucial positions across Georgia. (AP Photo/Geert Vanden Wijngaert) Associated Press

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice, vindt dat Rusland „de prijs” moet betalen voor het militaire optreden in Georgië. Haar Nederlandse collega Maxime Verhagen, die net terug is van vakantie en gisteren telefonisch overleg had met Rice, klinkt minder dreigend. Een zware prijs? Uit de auto, op weg naar Brussel voor een speciale vergadering van NAVO-ministers over Rusland en Georgië, zei Verhagen vanochtend dat de relatie met Rusland nu „natuurlijk niet business as usual kan zijn”.

Maar hoe dan wel?

„We zullen ons als NAVO duidelijk, zonder mitsen en maren, moeten uitspreken. Niet alleen moet het bestand worden nageleefd, we moeten er ook stellig in zijn dat het Russische militaire optreden buitensporig is geweest. We zullen bij alle gezamenlijke operaties moeten beslissen of we daarmee doorgaan. Maar er moet ook de mogelijkheid blijven van een dialoog met Rusland. Je moet niet de andere kant op doorslaan en, zoals sommige landen willen, ophouden met het overleg van de NAVO met Rusland in de NAVO-Ruslandraad. Op basis van de gesprekken die ik had met Rice en Kouchner [de Franse minister van Buitenlandse Zaken, red.], heb ik goede hoop dat er geen verkeerde stappen zullen worden gezet.””

Rusland vraagt al een week om overleg met de NAVO. Tot nu toe weigert de NAVO dat en Rusland heeft het verzoek gistermiddag ingetrokken. Wat vindt u van die weigering van de NAVO?

„Het verzoek van Rusland stond vandaag op de agenda, maar nu Rusland het heeft teruggetrokken, is het niet meer aan de orde.”

Maar vond u het slim om dat overleg tot nu toe tegen te houden?

„Ik vind dat je de mogelijkheden van dialoog moet openhouden. Ik heb goede hoop dat het overleg er komt. De territoriale integriteit van Georgië zal een van de eerste onderwerpen zijn die dan besproken moeten worden.”

Als Moskou zulk overleg nog wil.

„Ja. Anders houdt het op.”

Trekken de Russische troepen zich terug zoals is afgesproken?

„De laatste berichten zijn niet hoopgevend.”

Georgië had Nederland militairen aangeboden voor de missie in Afghanistan. Geldt dat aanbod nog?

„Dat weet ik niet. Het lijkt me dat het nu niet aan de orde is.”

Vervolg Verhagen: pagina 5

Verhagen: excessief geweld van Rusland

Georgië heeft de NAVO om hulp gevraagd. Moet de NAVO helpen?

Verhagen: „De oplossing is nu niet militair, maar politiek. De NAVO heeft daar geen directe rol in. Dat is aan de EU en de OVSE” [Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, red.].

De Franse president Sarkozy, tevens huidig EU-voorzitter, wil dat er snel een speciale EU-bijeenkomst van regeringsleiders komt als Rusland zich niet aan het bestand houdt.

„In de marge van de NAVO-bijeenkomst zullen we het daar vandaag over hebben. We zullen de nodige stappen moeten nemen, waarnemers van de OVSE moeten toegang hebben. Dat is nu een probleem.”

Vindt u, zoals Frankrijk vorige week voorstelde, dat er ook een EU-waarnemersmissie moet komen?

„De OVSE is zeer goed in zulke missies. Je moet niet met verschillende missies gaan werken.”

Dus zo’n EU-missie komt er niet?

„Ik denk dat de EU-landen, met verschillende opvattingen, elkaar gevonden hebben. Het wordt een OVSE-missie.”

De meeste Europese landen willen zich nog niet uitspreken over de schuldvraag in het conflict tussen Rusland en Georgië. Als de NAVO zich nu beraadt op de relatie met Rusland, is het dan niet logisch dat die vraag eerst beantwoord wordt?

„Het beëindigen van de gevechten en het toelaten van hulp aan de slachtoffers had vorige week prioriteit. Tegelijkertijd is nu duidelijk dat er sinds die tijd buitensporig geweld is gebruikt door Rusland, op Georgisch grondgebied. De NAVO kan dus niet doen alsof er niks aan het handje is.”

    • Petra de Koning