Dienaar Lippens vraagt om steun

De Fortis-topmannen gingen gisteren diep door het stof voor de particuliere aandeelhouder die de waarde van zijn belegging in het concern heeft zien kelderen. „Ik voel uw pijn.”

Aandeelhouder Chris Elders gaat naar de bijeenkomst waar Fortis uitleg geeft aan aandeelhouders en klanten van Fortis over de financi‘le crisis van het bedrijf na de overname van ABN AMRO. FOTO: BRAM BUDEL Budel, Bram

Prettig zal het niet voor hem zijn geweest. Maurice Lippens, een van de machtigste mannen in het Belgische zakenleven en de grote ‘architect’ van bank en verzekeraar Fortis, moest door het stof voor een groep particuliere Nederlandse beleggers.

De locatie moet surrealistisch hebben aangedaan voor de graaf die gewend is aan het goede leven in Brussel en de mondaine badplaats Knokke: het kille auditorium van de Theaterfabriek in Amsterdam Zeeburg. De zaal op het voormalige Stork-terrein biedt ruimte aan zeker 1.200 bezoekers. Er waren gisteren nog geen 150 stoelen bezet.

President-commissaris Lippens was naar Amsterdam gekomen om tijdens een ‘informatieve bijeenkomst’ antwoorden te geven op vragen van bezorgde aandeelhouders. Zij zagen hun belegging in het Belgisch-Nederlandse bedrijf de afgelopen maanden rap minder waard worden. Bovendien werden ze geregeld geconfronteerd met slecht nieuws als gevolg van de kredietcrisis en de kostbare overname van ABN Amro.

Het dieptepunt kwam op 26 juni toen Fortis de markten overdonderde met een pakket aan maatregelen dat nog eens 8,3 miljard euro aan kapitaal moest opleveren omdat het bedrijf anders in problemen zou komen. Vooral het schrappen van het interim-dividend en een aandelenemissie deed beleggers veel pijn. De koers van Fortis ging hard onderuit en heeft sindsdien geen herstel laten zien.

Op een deel van de vragen probeerde Lippens, samen met bestuursvoorzitter Herman Verwilst, al een antwoord te geven vóór er een aandeelhouder was opgestaan. In een opzetje met de ingehuurde gespreksleider Fons de Poel verklaarden de twee Belgen spijt te hebben van de slechte dialoog met de beleggers. Lippens, die zich als „dienaar van Fortis” betitelde, trok minzaam het boetekleed aan: „Ik trek het mij persoonlijk aan dat u de waarde van uw beleggingen zo hebt zien kelderen.”

Van wanbeleid, een verkeerde strategie of het zich vertillen aan de overname van ABN Amro wilde de Fortis-top niet weten. En van een noodsituatie was al helemaal geen sprake. Over deze zaken, en over het vertrek van topman Jean-Paul Votron en financieel directeur Gilbert Mittler, gaven zij drie uur lang uitleg. Het enige verwijt dat de heren bij herhaling erkenden was de gebrekkige communicatie. Daarvoor was deze informatieve sessie, die later deze week in België wordt herhaald, juist bedoeld.

Lippens was wel duidelijk voor wie hij gisteravond níét naar Amsterdam was afgereisd. „De overgrote meerderheid van aandeelhouders, groot en klein, en ook van onze klanten, is gelukkig en steunt ons.” De bijeenkomst was bedoeld voor de rest, een kleine minderheid. Lippens vroeg de aanwezigen om „vertrouwen en steun in deze moeilijke tijden”.

Bij de borrel na afloop zei Lippens, nippend aan een pint, tevreden te zijn over de lage opkomst. „Het toont aan dat echt niet iedereen zo kritisch op ons is.” Wel vond hij het jammer een veel te grote zaal te hebben gehuurd. „We hadden geld kunnen besparen door deze sessie op ons eigen kantoor in Utrecht te houden.”

Op één vraag had het duo tijdens de praatsessie niet direct een antwoord. Een bezorgde aandeelhouder vroeg: „Krijgen we een verslag van deze bijeenkomst?” Lippens en Verwilst zochten zwijgend oogcontact met hun adviseurs en voorlichters op de eerste rij. Tja, wordt deze openhartige beraadslaging eigenlijk vastgelegd? Het is geen aandeelhoudersvergadering, riepen ze, dus nee, er komen geen notulen. Gespreksleider De Poel probeerde de vragensteller gerust te stellen: „Het is live op internet uitgezonden.” Maar de belegger bedoelde: „Kunnen wij conclusies aan deze bijeenkomst verbinden, kunnen wij ons erop beroepen?”

Hierop knikte Lippens minzaam. Maar de onzekerheid over dit antwoord illustreerde het dilemma van de avond: het was opzienbarend hoe openhartig en kwetsbaar de bestuurders zich opstelden, maar een formele status hadden hun antwoorden niet.

Dat is precies de kritiek die beleggersvereniging VEB voorafgaand aan het informele vragenuurtje had, en na afloop nog steeds. Niels Lemmers, die voor de VEB het woord voerde, bleef hameren op het belang van een buitengewone aandeelhoudersvergadering. „De Fortis-top heeft spijt betoond, en zegt verantwoording te willen afleggen. Dat is een goede zaak. Maar dat laatste kan alleen in een formele vergadering. Alleen dan kunnen aandeelhouders een oordeel over het gevoerde beleid vellen, niet op een praatsessie zoals vanavond.”

Toch zegde Lippens gisteravond toe dat het concern vaker naar de aandeelhouders wil gaan om te luisteren naar hun grieven en om vragen te beantwoorden. „We gaan dit soort avonden op een reguliere basis organiseren.”

Over de sfeer gisteravond toonde Lippens zich verrast. „Ik vond de vragen niet erg pittig”, zei de Belg na afloop. „Niemand heeft gevraagd of ik niet zou moeten opstappen.” Daar had hij overigens wel een antwoord op. Nu Votron en Mittler zijn weggestuurd, is Lippens de laatste in de top die als aanjager van de overname van ABN Amro kan worden aangemerkt. Het is mede deze miljardenovername die Fortis in problemen heeft gebracht. Op de vraag of hij niet heeft overwogen weg te gaan gaf Lippens geen antwoord. „Ik heb altijd gezegd dat mijn functie ter beschikking staat. Maar de raad van bestuur heeft mij gevraagd te blijven.”

Meer over de problemen bij Fortis op nrc.nl/fortis

    • Philip de Witt Wijnen
    • Heleen de Graaf