Alleskunner nu ook olympisch kampioen

Marianne Vos won op dominante wijze de puntenkoers op de baan.

Na haar mislukte avontuur op de weg eindelijk goud voor de pas 21-jarige allrounder.

Nog dertig van de honderd ronden: Marianne Vos zet de beslissende aanval in. (Foto AP) Dutch cyclist Marianne Vos pedals on her way to winning the gold medal in the Track Cycling Women's Points race, at the Beijing 2008 Olympics in Beijing, Monday, Aug. 18, 2008. (AP Photo/Christophe Ena) Associated Press

De Cubaanse Yoanka Gonzalez had geprobeerd een rondje goed te maken op de concurrentie. Ook de Spaanse Leire Olaberria probeerde op die manier afstand te nemen van het peloton. Wielrensters uit Colombia, Oekraïne, ze deden pogingen en mislukten keer op keer. Zelfs Rebecca Romero, de Britse debutante, wist waar het in de puntenkoers om draait: bij de tien tussensprints, telkens na tien rondjes op de piste, vallen wel punten te verdienen voor de eerste vier (in volgorde: 5-3-2-1), maar de ware kunst van de puntenkoers ligt in het dubbelen van de tegenstanders. Dat levert immers een bonus op van twintig punten.

Alleen Marianne Vos slaagde waar haar opponenten faalden. Net als bij het wereldkampioenschap eerder dit jaar in Manchester slaagde ze erin een forse aanval te plaatsen die niemand kon volgen. Net toen de groep even inhield, na een sprint en met nog dertig ronden te gaan, haalde ze in amper drie ronden oppermachtig de twintig bonuspunten binnen. Vervolgens hoefde ze ‘alleen maar’ de koers te controleren, ervoor te zorgen dat niemand van haar opponenten nog een rondje goedmaakte op het peloton. Dat deed ze door in de laatste van de honderd ronden nog eens flink aan de leiding te gaan rijden, zodat niemand haar stunt kon overdoen. Zo haalde ze dominant het goud binnen, voor Gonzalez en Olaberria.

De regerend wereldkampioene maakte eerder bij de wegrace en – in mindere mate – bij de tijdrit haar favorietenrol niet waar. Maar in het Laoshan Velodrome in Peking was Marianne Vos opnieuw de alleskunner die iedere race waaraan ze deelneemt wint. Ze werd al eens wereldkampioene op de weg, wereldkampioene veldrijden en wereldkampioene op de baan. Na haar demonstratie op de wielerbaan mag ze zich ook olympisch kampioene noemen. Vos won voor Nederland de derde gouden medaille bij de Olympische Spelen in Peking. Het is het eerste goud voor een Nederlandse vrouw op de baan. Ingrid Harringa (Atlanta 1996) en Leontien van Moorsel (Sydney 2000) bleven hangen bij zilver.

Vos voelde zich „helemaal geweldig”, zei ze na afloop van haar tactisch sterke wedstrijd. De wielrenster uit Babyloniënbroek behaalde bij de eerste twee sprints al 8 punten, waardoor ze vroeg aan de leiding ging. Daarna hield ze zich even stil, tot ze dertig ronden voor het einde uitpakte met die verwoestende demarrage. Ze won de puntenrace uiteindelijk met overmacht – door de vormcrisis van Vos hadden maar weinigen daarmee rekening gehouden.

„Ik zat na twintig ronden al kapot”, erkende Vos na afloop hijgend. „Maar op het juiste moment was ik een beetje hersteld en pakte ik een ronde voorsprong. Gelukkig was ik de enige die daar in slaagde.”

De wielrenster uit de DSB-ploeg werd eerder dit seizoen in Manchester wereldkampioen bij de puntenkoers en is de eerste wielrenster met Europese en wereldtitels op weg, cross en baan. Ze gold als favoriet voor drie disciplines bij haar olympische debuut, maar stelde tot aan de puntenkoers teleur in Peking.

Vos had zich maandenlang voorbereid op de vochtige hitte in Peking en werd bij de wegwedstrijd verrast door striemende regen. Na de eerste afdaling in de finale moest ze verkleumd uit de kopgroep lossen. Ze passeerde uiteindelijk als zesde de finish bij de Chinese Muur.

„We waren goed voorbereid, maar die regen was natuurlijk niet echt voorzien”, zei Vos daarover. „Ik zag ze wegrijden, maar ik zat te ver van achteren om te kunnen reageren. Er was ook niet veel meer van me over.” Verliezen, dat was Vos niet gewoon. Vragen over de fitheid en mentale gesteldheid na die eerste pijnlijke nederlaag rezen toen Vos in de tijdrit als veertiende eindigde. Zelf reageerde ze onverschillig, net als DSB-ploegleider Thijs Rondhuis. Hij zei dat de tijdrit diende als voorbereiding op de puntenkoers. Maar in de aanloop naar de Olympische Spelen had Vos nog met een rechtszaak gedreigd, omdat bondscoach Johan Lammerts haar niet in de tijdrit wilde laten starten.

Uit de ereronde van de uitbundig huilende Vos met de wapperende Nederlandse vlag in het Laoshan Velodrome bleek vooral de opluchting. Geëmotioneerd luisterde de Brabantse toe toen het volkslied werd gespeeld. „Het is ontzettend gaaf om het toernooi zo af te sluiten”, zei Vos na de ceremonie. „Toch heb ik niet echt getwijfeld aan mijn kunnen. De weg was niet al te best, maar ik voel me gewoon goed en de baan is heel iets anders.” Vos bekende dat de emoties hoog waren opgelopen nadat ze was gefinisht. „Dit zijn de Spelen en ik heb hier lang en hard voor gewerkt. Je wilt dat het eruit komt, maar vorige week lukte dat niet.”