Sotheby’s veilt ‘Stuyvesant’ kunstcollectie

Het sigarettenconcern BAT heeft besloten afstand te doen van zijn internationale kunstcollectie, opgebouwd rondom de fabriek in Zevenaar. De ongeveer duizend werken worden geveild door Sotheby’s.

Dat zegt bestuurslid Cees Foet van BAT Artventure. De kunstcollectie – beter bekend als de Peter Stuyvesant Collectie – heeft veel aanzien, omdat het een van de eerste Nederlandse bedrijfscollecties was. Bijzonder was dat de vaak kleurige en abstracte kunstwerken sinds begin jaren zestig gekocht zijn voor de productieomgeving van de sigarettenfabriek. Directeur Alexander Orlow wilde zo zijn personeel aanmoedigen buiten de gebaande paden te denken. Kunstkenners als Willem Sandberg, Wim Beeren en sinds 2001 Martijn Sanders zijn verantwoordelijk geweest voor de samenstelling.

De positie van de collectie binnen het bedrijf was onzeker, omdat eind dit jaar het laatste deel van de fabriek in Zevenaar gaat sluiten. Ook het verbod in de Tabakswet om de naam Peter Stuyvesant te voeren speelde een rol. Pogingen om de verzameling in zijn geheel te verkopen zijn in drie jaar op niets uitgelopen. „We hadden het prachtig gevonden om de collectie in tact en toegankelijk voor publiek te houden”, zegt Cees Foet. „Maar er moest natuurlijk een acceptabele prijs voor betaald worden. Dat is net niet gelukt, want belangstellenden hadden of andere plannen met de collectie of niet genoeg geld.” Volgens Foet wordt niets uit de collectie geschonken. Alleen de voorraad grafiek die speciaal voor het personeel is gemaakt, wordt niet geveild.

Een woordvoerder van Sotheby’s Nederland noemt het „een prachtige collectie naoorlogse en hedendaagse werken die door de jaren heen zorgvuldig is samengesteld”. Over de financiële waarde laat Sotheby’s zich nog niet uit.

De Chinese kunst in de collectie, onder meer werken van Zhang Xiaogang en Liu Ye, zal als eerste in oktober in Hongkong worden geveild. In december volgen in Amsterdam werken van Nederlandse kunstenaars als Appel, Van Amen, Armando, Constant, Schoonhoven en Struycken. Tot volgend voorjaar zullen ook in Parijs, Londen en New York werken worden aangeboden. „We veilen daar waar we denken dat de kunst het meeste zal opbrengen.”

Jan de Ruiter, burgemeester van Zevenaar, heeft de laatste jaren geprobeerd de collectie te behouden. Hij heeft vaak met BAT gesproken en overlegd met het Stedelijk Museum, Mondriaan Fonds, provincie Gelderland en ministerie. „Ik ben er ontdaan van. Orlow en zijn collectie zijn een fenomeen voor Europa. Ik vind het een groot verlies voor Nederland. Dat is geen chauvinisme van de burgemeester van Zevenaar. De toppers gaan nu voor veel geld weg en het verhaal gaat verloren. BAT gaat voor het grote geld en dat stelt me teleur. Jammer dat de overheid dit niet heeft kunnen voorkomen.”

    • Dirk Limburg