Mahler, Adams op de Veluwe

Klassiek Internationale Muziekzomer Gelderland. Gehoord: 10/8 Musis Sacrum Arnhem; 11/8 Radio Kootwijk. Inl: www.muziekzomer.nl

Het prestigieuze hoogtepunt van de Internationale Muziekzomer Gelderland was zaterdag het optreden van het Europees Jeugdorkest in Arnhem. Vladimir Ashkenazy leidde een informeel concert in Musis Sacrum, met koffiekopjes in de zaal en een huilend kind.

Het enorme orkest, het Nederlands Concertkoor, aangevuld met de beste Gelderse koorzangers, èn Mahlers monumentale Tweede symfonie ‘Auferstehung’ waren veel te groot voor Musis Sacrum. De voormalige sterpianist Vladimir Ashkenazy kwam niet veel verder dan het schetsen van de majestueuze grote lijnen van Mahlers Tweede. In de Gelderse festivalkrant noemde hij Mahler „een man met zóveel innerlijke problemen dat ik hem niet graag had ontmoet.”

Juist die innerlijke problematiek – melancholie over het aardse, verlangen naar een eeuwig hemels leven – is de kern van Mahlers altijd dubbelzinnige en contrastrijke muziek. Ashkenazy speelde in een vaak vlot tempo met fraaie en weelderige klanken te gemakkelijk heen over dat wringende, dat hartverscheurende.

Ashkenazy is geen Mahlerdirigent als Haitink of Abbado. Hij was vooral op zoek naar de grootsheid van de erg langzame slotdelen, die een blik bieden op het eeuwige universum. Maar ook daar was de uitvoering eerder materieel dan mystiek en spiritueel. De vocale soli werden met inzet gezongen door de Belgische sopraan Griet De Geyter en de Nederlandse Carina Vinke – aangekondigd als een mezzosopraan maar in feite een ouderwets diepe alt.

De Muziekzomer Gelderland ging zondag verder in het kathedrale gebouw van het voormalige Radio Kootwijk met een Dag van de Amerikaanse muziek. De kamermuziekformatie van het Nationaal Jeugdorkest speelde onder leiding van Reinbert de Leeuw muziek van John Adams, de dirigerende ‘composer in residence’ van de NJO-Zomeracademie.

Prachtig geprogrammeerd en gespeeld was dit concert. Etherische en zwaarmoedige muziek van Liszt (La lugubre gondola) en Busoni (Berceuse élégiaque) in stemmige bewerkingen van Adams. Aanvankelijk even stemmig klonk daarna het glinsterende Vioolconcert van Adams met de jonge componerende violist Marijn Simons als solist.

Het flitsend-virtuoze slotdeel was aan Simons duidelijk het meest besteed. Even verbluffend virtuoos gaven Ralph van Raat en Maarten van Veen in vier pianostukken een overzicht van Adams’ ontwikkeling van een typische minimal tot een veel rijkere stijl.

    • Kasper Jansen