Een schoon maar leeg industrieterrein

080815_industriepark.PNGTot nu toe heb ik in Indonesië geen gebied gezien dat er netter uitziet dan Kawasan Industri Mitrakarawang, een industriepark in het district Karawang. De wegen binnen het park zijn breed, schoon en hebben geen gaten. Ernaast bloeien bloemen, tussen de fabrieken ligt gras en er staan mangobomen. De fabrieken in het park moeten aan allerlei standaarden voldoen op het gebied van milieu en werkomstandigheden.

En toch werd ik er een beetje treurig van. Op het terrein staan een paar fabrieken, vooral van Koreaanse en Japanse bedrijven. Zo wordt de Honda Jazz er gemaakt. Maar het grootste deel van het park van 500 hectare (ruim 600 voetbalvelden) is nog leeg. Terwijl het al sinds 1996 klaar is.

En het is niet het enige industriepark in Karawang dat er zo voorstaat, vertelde Bahusin Enim van werkgeversorganisatie Apindo, die ons gisteren rondleidde. Dit park maakt deel uit van een ambitieus project om in Karawang 16.000 hectare aan industrieparken te bouwen. Daarvan is 4.000 hectare af. Maar de bezetting is maar 40 procent.

Bahusin vertelde dat er in de twee jaar vóór de Aziëcrisis in 1998 wel zo’n honderd bedrijven per jaar bijkwamen in Karawang. Na de crisis kwamen er drie jaar lang geen. Nu zijn het misschien zo’n 20 bedrijven per jaar die de stap naar dit industriegebied zetten. En dan zijn het vaak toeleveranciers van bedrijven die er al zitten, die zijn overgehaald om een vestiging dichtbij hun klanten te openen.

Bahusin noemde drie redenen waarom bedrijven wegblijven. Ten eerste het juridische gedoe dat bedrijven krijgen als ze een vestiging in het gebied willen beginnen. Het aanvragen van vergunningen kost wel een maand of drie. Ten tweede de lokale overheid die niet consistent is met haar regelgeving. En ten slotte de afwezigheid van behoorlijke infrastructuur. Om de spullen die ze in Karawang fabriceren te verschepen, moeten bedrijven 75 kilometer rijden over een slechte weg waar altijd file staat, zei Bahusin.

Ook de rest van de infrastructuur is slecht. Want ik was in Karawang voor een verhaal over de energiecrisis, dat binnenkort moet verschijnen. Indonesië kan niet genoeg elektriciteit opwekken om iedereen te voorzien: regelmatig valt de stroom uit. En dat kun je als fabriek natuurlijk niet hebben als er elke dag 100 Honda’s van de band moeten rollen.

Het industriepark laat zien wat ook in economische rapporten staat: Indonesië is gewoon niet in trek bij investeerders, zoals China of Vietnam dat wel zijn. De economie groeit dan wel met een procent of zes, maar dat komt vooral doordat Indonesië rijk is aan grondstoffen, die nu heel duur zijn. Voor de tientallen miljoenen werklozen hier is het belangrijker dat er nieuwe fabrieken worden gebouw.

    • Elske Schouten