1950 Volt brengt beste uit jaren ’50

Voorstelling: 1950 Volt. Concept en regie: Adriaan Reinink. Gezien: 15/8 Huis te Linschoten, Linschoten. Herh. t/m 31/8. Info: www.huistelinschoten.nl

De jaren vijftig van de vorige eeuw hebben een wat muf imago. Maar tijdens het avondvullende programma ‘1950 Volt’, dat regisseur/organisator Adriaan Reinink samenstelde uit muziek, theater en televisie van die periode, blijkt vooral wat een intrigerende tegenpolen er in die tijd eigenlijk bestonden. Enerzijds de populaire, flinterdunne Hawaii-liedjes, waarvan Lieke van den Broek er nu een aantal prachtig zingt, in spatzuiver close-harmony begeleid. Maar tegelijk schreef de toen twintigjarige Louis Andriessen zijn pianowerk Prospettive e retrospettive (1959), waarin hij liet horen helemaal bij de tijd te zijn qua seriëel componeren.

Nog zo’n contrast: tegenover het humoristische en geëngageerde toneel van Harry Mulisch (De Knop uit 1960), staan de allereerste luchtige tv-quizjes. Het zijn werelden die destijds misschien strikt gescheiden bleven, maar die nu in combinatie juist een samenhangend beeld én een gebalanceerde avond opleveren.

De beeldschone, maar wat ‘fifties’ betreft niet al te logische locatie voor 1950 Volt is het afgelegen 17de-eeuwse kasteel Huis te Linschoten, waar het publiek via twee routes langs de verschillende programmaonderdelen wordt geloodst. Soms moet er even gewacht worden op de andere groep, of blijkt een pauzeconcertje ontoegankelijk door de grote toeloop. Het draagt allemaal bij aan het informele, gemoedelijke, en – wijn nippen in de kasteeltuin – ook wat elitaire karakter van de avond.

Gedurfd voor zo’n lichte zomeravond, maar inhoudelijk zeker terecht, is het grote aandeel elektronische muziek. Bij het toen heersende vooruitgangsgeloof hoorden ook de hooggespannen verwachtingen op dit terrein. Edgard Varèses Poème Electronique, waarmee Philips furore maakte op de wereldtentoonstelling van 1958, is te horen in de kraakheldere reconstructie door Kees Tazelaar, met visualisaties van de Vlaming Piet Lelieur die – zelfs in het Koetshuis in Linschoten – iets van de oorspronkelijke setting oproepen.

Mezzosopraan Marjolein Niels zingt muziek van de vrijwel vergeten componist Wolfgang Wijdeveld (1910-1985). Na deze bestudeerde, voorname emotionaliteit is het niet eens moeilijk overschakelen naar het afsluitende optreden van Roos ten Hoven, die de onversneden nostalgie van zangeres Rika Jansen (‘Zwarte Riek’) in herinnering roept met Amsterdam huilt waar het eens heeft gelachen.

    • Jochem Valkenburg