Wijnands bluf en Haagse vrees

De tijdgeest zit Wijnand Duyvendak, het Kamerlid van GroenLinks dat gisteren opstapte, op twee manieren dwars.

Het politieke klimaat is radicaal omgeslagen. Het anarcho- gewelddadige wereldje dat in de jaren tachtig bloeide, heeft afgedaan. De militante krakersbeweging, de brisante antiapartheidsacties en de buitenparlementaire strategie van milieugroeperingen konden een kwart eeuw geleden in sommige politieke kringen op sympathie rekenen. Nu is dat totaal voorbij.

Tot inkeer gekomen pleit Duyvendak voor een herwaardering van het actiewezen in de jaren tachtig. Daarbij moet hij niet alleen de strategie, maar ook de doelen tegen het licht houden.

Dan stuit hij op de tweede kentering: de rol van kernenergie in de energievoorziening. In het verzet tegen kernenergie heeft het militante activisme een cruciale rol in gespeeld.

In 1985 braken actievoerders, onder wie het oud-Kamerlid van GroenLinks, in bij het ministerie van Economische Zaken (dat toen nog wat voorstelde) om ‘geheime plannen’ voor de bouw van een kerncentrale te stelen en vervolgens in het krakersblad Bluf! te publiceren.

Wat indertijd een sabotagedaad was, is nu een kwestie van energiediversificatie. Toen Duyvendak inbrak bij EZ daalden de olieprijzen, nu stijgen ze en is er geen alternatief.

Onze energievoorziening is afhankelijk van olie en gas. Hoe hoger de energieprijzen, des te groter de bedragen die Nederland en andere energie consumerende landen overboeken naar de staatsbedrijven in Rusland en het Midden-Oosten. De geopolitieke betekenis hiervan is dagelijks nieuws.

De laatste weken is de olieprijs weliswaar fors gezakt, maar de schrik van een vat olie van 150 dollar (of meer) heeft de weerzin tegen kernenergie doen smelten.

Als het huidige kabinet de politieke moed zou hebben om een besluit over de bouw van een nieuwe kerncentrale te nemen, duurt het nog jaren voordat die stroom levert. Erg waarschijnlijk is dat niet, want minister Cramer (PvdA, Milieu) heeft net als Duyvendak een verleden als voorzitter van Milieudefensie.

Zelfs als er morgen een besluit valt, liggen er zo’n veertig jaar tussen de diefstal van de blauwdruk bij EZ en de oplevering van een nieuwe centrale. Geen geringe prestatie voor één inbraak.

Voormalig directeur-generaal Energie van EZ Verberg zei deze week dat de bouw van nieuwe kerncentrales indertijd niet is tegengehouden door de inbraak bij EZ, maar door de ramp in de Sovjet-kerncentrale van Tsjernobyl in 1986. Laat Duyvendak het nu ook maar onthullen: Bluf! zat achter die ramp.

Roel Janssen

    • Roel Janssen