VS en Libië herstellen betrekkingen

Libië en de Verenigde Staten hebben definitief een streep gezet onder alle openstaande rechtszaken van Amerikaanse slachtoffers van terrorisme. Het gisteren in Tripoli getekende akkoord maakt de weg vrij voor volledig herstel van de Amerikaans-Libische betrekkingen.

De Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten, David Welch, noemde de overeenkomst „historisch”. Ahmed al-Fatouri, de Libische onderhandelaar, zei dat „de bladzijde over het negatieve verleden voorgoed is omgeslagen”.

Het akkoord voorziet in financiële genoegdoening in zesentwintig zaken van Amerikaanse burgers tegen Libië in verband met de bomaanslag op Pan Am-vlucht 103 boven het Schotse Lockerbie in 1988. De aanslag kostte 270 mensen het leven.

Daarnaast zijn drie zaken afgesloten van Libische burgers tegen de VS over de Amerikaanse luchtaanvallen op Tripoli en Benghazi in 1986. Daarbij vielen ten minste veertig doden onder wie de adoptiedochter van de Libische leider Moammar Gaddafi.

De overeenkomst, het resultaat van vijf jaar onderhandelen, krijgt een vervolg met de opening van een Amerikaanse ambassade in Tripoli en met een bezoek, dit jaar nog, door minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice.

De beide landen hebben tevens afgesproken dat Libië wordt gevrijwaard van eventuele verder juridische aanspraken die verband houden met terrorisme, aldus een Libische regeringsfunctionaris.

Aan de financiële compensatie wordt bijgedragen door een fonds van internationale instellingen en Amerikaanse bedrijven die actief zijn in Libië. Tripoli heeft in een eerder stadium 8 miljoen dollar uitgekeerd aan ieder van de 268 families van slachtoffers van ‘Lockerbie’. Libië hield 2 miljoen dollar per familie achter wegens ruzie over Amerikaanse verplichtingen.

De VS onderhielden geen diplomatieke betrekkingen met Libië tussen 1980 en 2003. In 2003 beloofde Gaddafi dat zijn land niet langer massavernietigingswapens zou najagen en terrorisme zou sponsoren, en dat het geld zou geven aan nabestaanden van ‘Lockerbie’ en andere terreurdaden.

Daarop keerde Libië terug in de internationale gemeenschap. De VS, de VN en de EU hieven hun sancties op, Washington haalde Libië van de lijst van ‘terrorismesponsors’ en Libië kreeg een roulerende zetel in de VN-veiligheidsraad. De laatste horde voor volledige acceptatie was de compensatie voor ‘Lockerbie’ en andere aanslagen, waaronder die op de discotheek La Belle in West-Berlijn in 1986. Die aanslag, waarbij twee Amerikaanse militairen omkwamen, leidde tot de bombardementen op Libië. (Reuters, AP)