Van geen nieuws tot groot nieuws

Wijnand Duyvendak bracht zichzelf in opspraak met een onhandige uitnodiging.

Een oud-ambtenaar zorgde uiteindelijk voor zijn vertrek uit de Tweede Kamer.

Dinsdagmiddag 29 juli geeft de uitgever van Wijnand Duyvendak een persbericht uit. „Mijn eerste milieuactie vlakbij het Binnenhof was een inbraak in het ministerie van Economische Zaken, in 1985.” De buitgemaakte plannen voor nieuwe kerncentrales slaan in als een bom. „Minister Van Aardenne kwam in het nauw. Niemand heeft ooit geweten wie er in deze actiegroep zaten.”

De aankondiging van het boek Klimaatactivist in de politiek krijgt geen aandacht in de media. Een week lang is het stil. Ook in komkommertijd. Dan volgt opnieuw een persbericht, ditmaal van het Tweede Kamerlid zelf. Het is een uitnodiging voor de boekpresentatie. Met een kleine toevoeging aan de inbraakactie: „Het was een groot succes.”

Elsevier zet het bericht op zijn website, de dag erop schenken alle landelijke kranten aandacht aan de biecht van Duyvendak. Een parlementariër die op een ministerie inbrak, dat is opmerkelijk. En misschien nog opmerkelijker: waarom ontkende Duyvendak eerder in een interview in 1996 met Het Parool expliciet directe betrokkenheid bij deze inbraak?

Dat deed hij om kompanen te beschermen, de inbraak was nog niet verjaard, zegt Duyvendak en wil niet ingaan op verdere vragen, want dat zal hij doen bij de presentatie van zijn boek. Maar daarmee blijft het niet stil. Kamerleden plaatsen openlijk vraagtekens bij zijn geloofwaardigheid. In een verklaring stelt GroenLinks-leider Femke Halsema zich vierkant op achter Duyvendak.

Op 7 augustus legt Duyvendak bij Nova uit dat er iets grondigs mis is gegaan met de aankondiging van zijn boek. Nee, hij koketteert niet met zijn actieverleden. Hij neemt er juist afstand van. Hij kan zich de haren wel uit het hoofd trekken dat hij de citaten zonder context de wereld instuurde. Want het ging hem juist om afleggen van rekenschap over zijn verleden, zijn voortschrijdend inzicht dat de politiek de beste weg is om dingen te veranderen.

Een democratisch geluid, maar er wordt wel getwijfeld aan het excuusgehalte. De parlementariër wijst zijn inbraken alleen maar af omdat antidemocratische middelen minder effectief zijn, niet omdat ze verwerpelijk zouden zijn. Websites als GeenStijl en Elsevier voeren de druk op. Politiefoto’s van zijn arrestatie circuleren op blogs, net als epistels uit actieblad Bluf waar Duyvendak de bepalende redacteur was. Op 8 augustus haalt Halsema uit naar haar collega. Hij heeft de partij schade berokkend.

Oud-ambtenaar George Verberg stuurt op 12 augustus een open brief aan Wijnand Duyvendak. „Herinnert U zich nog uitgave Bluf nr 178 dd 11 juli 1985, waarin in een artikel met de namen, privé telefoonnummers en de vakantiedata van de „kernenergie-ambtenaren” wordt opgeroepen de rust te verstoren van deze ambtenaren?”, schrijft hij. „U heeft succes gehad met Uw oproep tot het terroriseren.” Zo werd in zijn woonhuis een poging tot brandstichting gedaan.

Het wordt een brief met grote gevolgen. Duyvendak is geschokt. Dit wist hij niet en heeft hij nooit geweten. Anderhalve dag na ontvangst besluit hij terug te treden. Hij kan als Kamerlid niet vechten tegen het beeld dat er leeft.

George Verberg zegt in een reactie dat Duyvendak tot „de juiste conclusie is gekomen”. „Ik vind het chique dat hij zelf het besluit heeft genomen. Ik hoop dat hij zijn nieuwe situatie schoon schip kan maken en zijn geloofwaardigheid terugwint.”

    • Jeroen Wester