‘Tante Coosje heeft ons allemaal les gegeven’

Op het Grachtenfestival, dat morgen in Amsterdam, begint, treden muzikale families op in wisselende samenstelling. Zoals de familie Wijzenbeek.

De muzikale familie Wijzenbeek in Hilversum: ‘We lijken braaf, maar dat valt wel mee’ Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland,Hilversum, 14-08-2008 Grachtenfestival: Families in residence - Fam. Wijzenbeek. Met Nadia Wijzenbeek, viool; Mirjam Wijzenbeek, viool; Judith Wijzenbeek, altviool; Sarah Wijzenbeek, cello; Joan Wijzenbeek-Mooney, viool; Maurits Wijzenbeek, altviool; Christiaan Lascae, viool, Charles Watt, cello en Martijn Cornet, bariton. Optreden in Felix Meritis Concertzaal. foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Violiste Mirjam (26) en celliste Sarah (22), twee van de vier musicerende zusjes Wijzenbeek uit Hilversum, spelen maandag op het Amsterdamse Grachtenfestival in zusterlijke bezetting strijkkwartetten van Webern, Schubert en Mendelssohn. Woensdag brengen ze samen met hun ouders, geliefden en verloofdes een programma met het Duo voor viool en cello van Tartini, Dover Beach voor bariton en strijkkwartet van Barber, en het Octet in Es van Mendelssohn.

Volgens het programmaboek hebben de zusjes Wijzenbeek ‘een mysterieuze voorliefde voor geheimzinnige strijkkwartetten waarbij de vaste grond onder je voeten verdwijnt en je soms hemels de weg kwijtraakt.’ In werkelijkheid blijken zus twee en zus vier de nuchterheid zelve, behalve dan dat ze net als de rest van de familie wel wonderlijk veel van muziek houden.

Mirjam: „Met mijn oudste zus Nadia (29), die een succesvolle violiste is, heb ik geprobeerd iets leuks te bedenken bij het festivalthema ‘Stiekem’. Dat was lastig, want stiekem heeft toch iets achterbaks. Daarom hebben we er maar ‘geheimzinnig’ van gemaakt, dat gaat wel zo’n beetje op voor alle goede muziek.

„De muziek van Anton Webern heeft iets ijls en ongrijpbaars. In Schuberts Quartettsatz gaan de noten soms zweven. Mendelssohns Strijkkwartet opus 13 begint met een geheimzinnige langzame opening, waarna het tumult losbarst. Het leuke van met zussen repeteren is dat we minder woorden nodig hebben. In de muziek voelen we elkaar goed aan.”

Sarah: „Er is toch sprake van een natuurlijke rolverdeling. Nadia, de oudste, is als eerste viool geboren. Mirjam voelt zich veel lekkerder als tweede viool. En Judith , 24 en de meest extravagante, past helemaal bij de altviool. Zelf ben ik een harde werker, zoals bijna alle cellisten. Zo valt alles op zijn plek.”

De oma’s van beide kanten van de zusjes Wijzenbeek speelden viool, hun moeder Joan Mooney is violiste in de Radio Kamer Filharmonie waarin vader Maurits altviool speelt. En hun tante Coosje Wijzenbeek is de beroemdste vioolpedagoge van Nederland.

Mirjam: „Coosje woont naast mijn ouders. Ze heeft ons allemaal les gegeven, Nadia al vanaf haar tweede. Mijn moeder zwaaide ons uit bij het hekje, en daar ging je dan met knikkende knieën. Een smoes dat je je boek met etudes was vergeten, werkte niet, want dat kon je zó gaan halen. Coosje was streng, maar ze geeft fantastisch les. Ze is heel grappig. Ze heeft de juiste toon om met kinderen om te gaan. Haar lessen waren een groot spel.”

Sarah: „Bij het vak methodiek op het Conservatorium van Amsterdam spelen ze video’s af van haar lessen. Dan zie ik Mirjam en Judith dapper strijken op hun viooltjes. Coosje doet veel met plaatjes, liedjes en verhalen, en al haar leerlingen spelen mee in de Fancy Fiddlers.

„Zo hebben we leren samenspelen. Zelf begon ik mijn viooltje al gauw als een cello vast te houden. Na twee weken volhouden mocht ik bij Yke Viersen op celloles.”

Mirjam: „We lijken een brave familie, maar dat valt best mee. Ik stond regelmatig te krijsen dat ik nooit meer viool wilde spelen. Maar de rest ging gewoon door, en dan pakte ik ook maar weer mijn viooltje.

„We werden thuis nooit gedwongen, het ging allemaal vanzelf. Als we in bed lagen hoorden we onze ouders beneden spelen. Mijn moeder is de gedisciplineerde en mijn vader is de intuïtieve. Ze leerden ons dat een instrument studeren alleen zin heeft als je er echt je best voor doet. Het motto van de familie luidt: ‘Wat je doet moet je goed doen, anders kom je nergens.’ ”

Grachtenfestival: 16 t/m 24/8. Amsterdam. Concerten door familie Wijzenbeek: 16 en 18/8. Info: www.grachtenfestival.nl