Russen stelden extra eisen aan vredesplan

De VS vragen Georgië vandaag een handtekening te zetten over het stappenplan dat deze week werd opgesteld door de Franse president Sarkozy. Georgië heeft bedenkingen.

De Amerikaanse minister Rice van Buitenlandse Zaken probeert vandaag om Michail Saakasjvili over te halen zijn handtekening te zetten onder het internationale stappenplan dat een einde moet maken aan de crisis tussen Rusland en Georgië. Maar de Georgische president heeft bedenkingen.

Afgelopen dinsdag reisde de Franse president Nicolas Sarkozy namens de Europese Unie met een vredesplan richting Moskou. Dit oorspronkelijke plan, samengesteld door de Franse minister Kouchner van Buitenlandse Zaken en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), bevatte vier stappen: Rusland en Georgië moesten onmiddellijk het geweld staken; Georgië moest beloven voorgoed geen geweld meer te gebruiken tegen de opstandige regio’s (een eis waarvoor Tbilisi volgens analisten beducht is omdat het daarmee „overgeleverd zou zijn aan de grillen van Moskou”, dat de gebieden openlijk steunt); humanitaire hulp moest toegang worden verleend tot het conflictgebied; en Georgische en Russische troepen moesten zich terugtrekken naar hun oude posities.

In Moskou voerde Sarkozy dinsdag verhit overleg met de Russische president Dmitri Medvedev, zeggen Franse diplomaten die bij de gesprekken aanwezig waren vandaag in de krant International Herald Tribune.

Volgens de Franse diplomaten zag Moskou in die gesprekken met Sarkozy af van de eis dat Saakasjvili moet opstappen. Maar het Kremlin stelde wel twee nieuwe eisen. Russische vredestroepen zouden in de gebieden mogen blijven tot de komst van een „internationaal mechanisme”, waarbij Rusland zicht het recht voorbehoudt op „extra veiligheidsmaatregelen”. Verder zouden er internationale onderhandelingen moeten komen over de toekomstige status van Abchazië en Zuid-Ossetië.

Daarop reisde Sarkozy naar Tbilisi om het nieuwe, inmiddels tot zes stappen uitgegroeide plan voor te leggen aan de Georgische president. Maar Saakasjvili verzette zich fel tegen de zesde, door Moskou voorgestelde stap. Tbilisi weigert concessies te doen aan territoriale integriteit. Ook wilde de Georgische regering dat er een tijdslimiet zou komen bij de vijfde voorziening in het plan: de aanwezigheid van Russische vredestroepen in de conflictgebieden.

Daarop overlegde Sarkozy telefonisch vanuit Tbilisi met Moskou. De tijdslimiet kwam er niet. Een andere formulering voor het zesde punt wel: internationale onderhandelingen over de veiligheid en stabiliteit in Abchazië en Zuid-Ossetië.

Wat in Tbilisi eerst nog als een overwinning werd uitgelegd – het inmiddels vijfde punt in het plan, over een internationale ‘vredesmacht’ die de Russische vredestroepen in Abchazië en Zuid-Ossetië op termijn zouden aflossen – bleek verraderlijk.

Diezelfde passage bood Moskou namelijk ruimte om de Georgische stad Gori alsnog te bezetten. Volgens Tbilisi is dit een schending van het akkoord, maar Moskou stelt dat Russische troepen alle recht hebben om daar te zijn. Het vredesplan van Sarkozy voorziet er immers in dat Moskou additionele veiligheidsmaatregelen mag nemen, op een tijdelijke basis. En volgens het Kremlin bestaat er nog altijd een Georgische dreiging voor de bevolking in Gori.

Moskou ziet ook voldoende ruimte in de formulering van het zesde punt om alsnog te tornen aan de territoriale integriteit van Georgië. Gisteren verklaarde president Medvedev dat zijn land de pogingen van de twee opstandige Georgische regio’s om een ‘eigen status’ te zoeken volledig steunt. Ten overvloede stelde minister Lavrov van Buitenlandse Zaken gisteren nog eens dat Georgië onderhandelingen over territoriale integriteit beter kan vergeten.

    • Chris Hensen