Macht of principes in R’dam

Na het vertrek van de Rotterdamse wethouder Kaya blijft zijn partij GroenLinks het college trouw. Tot ongenoegen van sommige partijleden. „We hebben onze ziel verkocht.”

Het kostte niet één, maar twee avonden van intensief overleg. „GroenLinksers zijn nogal breedsprakig”, luidde woensdagavond het excuus van het Rotterdamse partijbestuur. Een etmaal later maakte de kleinste van de vier coalitiepartijen – twee zetels – alsnog bekend het college trouw te blijven, ondanks het door de PvdA afgedwongen vertrek van haar wethouder Orhan Kaya (participatie en cultuur).

Even na elf uur gisteravond presenteerde GroenLinks vol trots de beoogde opvolger van de verguisde Kaya: de Delftse oud-wethouder Rik Grashoff (47). Over drie weken wordt de manager duurzaamheid van woningcorporatie Woonbron ter goedkeuring voorgesteld aan de Rotterdamse raad.

Als GroenLinks besloten had de steun in te trekken, was het college niet gevallen. Getalsmatig is de partij niet nodig voor een meerderheid. Maar in de stad die vier jaar lang door Leefbaar Rotterdam werd beheerst, zegt de architect van „de open en brede coalitie”, PvdA-fractievoorzitter Peter van Heemst, zeer te hechten aan de deelname van GroenLinks.

Kaya (35) ontbrak bij het aan hem gewijde, besloten partijberaad in de Schotse Kerk. Vanaf zijn vakantieadres in Turkije had hij alle – bijna 750 – leden van de Rotterdamse afdeling van GroenLinks begin deze week een verklaring gestuurd, waarin hij opriep te breken met coalitiegenoten PvdA, CDA en VVD. In een vraaggesprek met NRC Handelsblad hekelde hij zaterdag al „de walgelijke machtspolitiek” van vooral de PvdA. GroenLinks zet volgens hem de eigen geloofwaardigheid op het spel door „de incidentenpolitiek” nog langer te fiatteren.

Slechts 9 van de 38 stemgerechtigde aanwezigen steunden Kaya’s pleidooi, bleek gisteravond. „We hebben onze ziel verkocht”, treurde oud-deelgemeentebestuurder en -Statenlid Crista Vonkeman. Volgens haar verloochent GroenLinks de eigen grondbeginselen. „In plaats van een open en fatsoenlijke partij zijn we verworden tot een club die de achterkamertjespolitiek niet langer schuwt.”

Het gedwongen vertrek van Kaya legt een klassiek dilemma bloot waarmee GroenLinks al jaren worstelt, zegt Vonkeman: hoe om te gaan met macht? „Na vanavond is de conclusie dat een meerderheid bereid is de principes overboord te zetten omwille van zogenaamde macht en invloed.” Vonkeman, voormalig lid van het landelijke partijbestuur, had na afloop van de ledenvergadering de tranen in haar ogen staan. „Ik ben geschrokken van zo veel politiek opportunisme.” Uit solidariteit met Kaya sloeg Vonkeman drie weken geleden de uitnodiging af om hem op te volgen. Nu volgt ze zijn voorbeeld en verlaat ze de politiek.

Partijlid Johan Grijzen sprak gisteren juist zijn steun uit vóór de coalitie. „De enige manier om tenminste een deel van onze doelstellingen te verwezenlijken én het chagrijn in deze stad tegen te gaan na zoveel jaren Leefbaar.” De twijfels van Vonkeman deelt de deelgemeentebestuurder uit IJsselmonde niet. „We worden eindelijk volwassen. Wie politiek bedrijft, moet soms vuile handen maken.” Hij vindt bovendien dat Vonkeman te gemakkelijk voorbijgaat aan Kaya’s tekortkomingen. „Wie te veel ruimte weggeeft, belandt vanzelf in de achterkamertjes.”

Lees het interview met Kaya op nrc.nl/binnenland

    • Mark Hoogstad