Gitlis (86) speelt zoals hij het wil

Klassiek Stift Festival van Daniel Rowland. Gehoord: 14/8, Stiftkerk, Weerselo. T/m 16/8.

Waar kan je een levende legende van hoogbejaarde leeftijd prachtig Tsjaikovski horen spelen op een viool met een sok om de krul, die rust op een wonderlijke constructie van pianokruk, fotokoffer en de bijbel? Zoiets kan alleen maar in Weerselo, waar violist Daniel Rowland dit jaar voor de vierde keer zijn Muziekfestival en Summerschool organiseert.

Net als vorig jaar vormt de 86-jarige meesterviolist Ivry Gitlis, die nog werd opgeleid door Carl Flesch, Jacques Thibaud en Georges Enesco, de hoofdattractie van het festival. Overdag geeft hij masterclasses, als het hem zint speelt hij ’s avonds wonderlijke concerten.

Gisteren was de op sportschoenen solerende maestro in topvorm. Voordat hij ging spelen, praatte hij over zijn leven en de muziek. Gitlis: „In muziek draait alles om communicatie. Er zijn nog nooit zoveel communicatiemiddelen geweest als nu, binnenkort worden baby’s uit de computer geboren. Maar in de muziek moet je met je vingers, oren en hart communiceren. Bij kunst draait alles om integriteit en overgave, daar bestaat niet zoiets als ouderwets of modern.”

Gitlis pakte het cd-boekje van zijn wereldberoemde opnames met de Caprices van Paganini erbij. „Heb de moed nooit te kopiëren. Studeer op je instrument om je te bevrijden van alle technische beperkingen. Luister naar je innerlijke oor, dat verbonden is met je hart en je geest. Alleen wat je hoort en voelt ben jij.”

Na een rommelige uitvoering van Enesco’s Octet o.l.v. Rowland, speelde Gitlis op volstrekt originele wijze het openingsdeel van Tsjaikovski’s Pianotrio in a. Cellist Alexander Baillie en pianiste Irina Botan de maestro in al zijn grilligheden probeerden te volgen.

In door het studentenorkest begeleidde arrangementen van Von Paradis en Kreisler verleidde, tartte en ontroerde de demon met zijn onnavolgbare spel, waarna hij staand nog een onvergetelijke uitvoering gaf van Meditation van Massenet.

    • Wenneke Savenije