Doorlichten van AFM kost Hielkema de kop

De overtredingen die voormalig lid van de raad van toezicht van de AFM Henjo Hielkema maakte, zijn ernstiger dan hij zelf beweert. Hij ging diverse malen in de fout.

Het zit de Autoriteit Financiële Markten niet mee. Vorig jaar werd bekend dat AFM-bestuurder A.W. Kist de interne regels voor handelen in aandelen had overtreden. Kist stapte op. En gisteren kwam daar de zaak bij van Henjo Hielkema, tot 1 januari lid van de raad van toezicht van de AFM. Ook hij had de regels overtreden, zo bleek dit voorjaar toen de AFM het personeelsbestand doorlichtte naar aanleiding van de kwestie-Kist.

Hielkema was sinds 2003 lid van de raad van toezicht. Tijdens die periode werden de interne regels aangescherpt waaraan alle AFM’ers, dus ook de raad van toezicht, zich moeten houden. Dat had te maken met een taakuitbreiding van de AFM. Per 17 oktober 2005 is het voor AFM’ers verboden nog te handelen in Nederlandse aandelen of obligaties. Voor buitenlandse aandelen geldt een meldingsplicht vooraf, waarna de AFM besluit of er al dan niet gehandeld mag worden. Tot oktober 2006 gold nog een overgangsregeling: als AFM’ers toch Nederlandse aandelen wilden verkopen, dan moesten ze dat vooraf melden. Intern werd dan gekeken of de aandelen op de zogenoemde gesloten lijst stonden (aandelen waarin niet gehandeld mocht worden omdat er koersgevoelige informatie over bekend kon zijn binnen de AFM). Alleen als de gewenste transactie niet op de lijst voorkwam, mocht die doorgang vinden.

In het geval van Hielkema is er volgens hemzelf twee keer een regel overtreden. De eerste keer, in april 2006, betrof het de overgangsperiode. Hielkema verkocht aandelen Grolsch en Wolters Kluwer plus aandelen in twee banken zonder dit aan de AFM te melden. Ook als hij de transactie wel had gemeld, had die niet mogen doorgaan omdat bankaandelen per definitie op de gesloten lijst staan.

Een jaar later, in april 2007, ging Hielkema opnieuw in de fout, nu met de verkoop van een aantal obligaties. Weer verzuimde hij de transactie te melden. Inmiddels gold het aangescherpte regime, waarbij het AFM’ers hoe dan ook verboden is te handelen in Nederlandse aandelen of obligaties.

Volgens de AFM gaat het om meer dan twee overtredingen – in 2006 en 2007 – en om andere gevallen dan Hielkema zelf noemt. De AFM wil niet op de specifieke transacties ingaan.

Toen de AFM er dit voorjaar achter kwam dat Hielkema diverse malen de regels had geschonden, was deze al opgestapt. Hij had zijn functie bij de AFM opgegeven om president-commissaris te kunnen worden bij SNS reaal. De AFM besloot Hielkema nog wel te ontbieden voor een zogenoemd normoverdragend gesprek, maar aangezien Hielkema niet meer voor de AFM werkte, was een andere formele maatregel niet meer mogelijk, aldus de AFM.

Conform de toezichtregels rapporteerde de AFM de bevindingen aan toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB). Die gebruikte de informatie vervolgens bij de al lopende toetsing van Hielkema’s aanvraag om president-commissaris te worden. Het feit dat hij diverse transacties had verzwegen was voor DNB aanleiding tot flink doorvragen. Hielkema zelf besloot uiteindelijk dat sprake was van een vertrouwensbreuk en voordat DNB officieel de aanvraag had geweigerd, trok hij zich terug.

Zo zorgde de integriteitsschending van Kist voor de blokkering van Hielkema’s benoeming. De AFM ziet geen aanleiding de interne regels verder aan te scherpen.