‘Beleggen interesseert me totaal niet’

Henjo Hielkema, die van De Nederlandsche Bank geen president-commissaris van SNS Reaal mocht worden, had als ex-toezichthouder van de AFM beter moeten weten, geeft hij zelf toe.

Henjo Hielkema Henjo Hielkema, die van De Nederlandsche Bank geen president-commissaris van SNS Reaal mocht worden, had als ex-toezichthouder van de AFM beter moeten weten.

Na een dag onbereikbaarheid was Henjo Hielkema vanochtend bereid een uitgebreide reactie te geven op de gebeurtenissen van gisteren.

Toen meldde bank-verzekeraar SNS Reaal dat de voorgenomen benoeming van Hielkema als president-commissaris niet doorging. Hielkema, als voormalig bestuurder van Fortis een zwaargewicht in de financiële wereld, lag in de clinch met De Nederlandsche Bank (DNB). Die had grote moeite met „een aantal effectentransacties in 2007”. Nog voor DNB haar finale oordeel over de benoeming velde, trok Hielkema zich terug. „Er is onvoldoende vertrouwen gebleken tussen DNB en mij”, zegt hij nu. „En de kans op herstel daarvan leek nihil.”

Belangrijkste verwijt, zo bevestigt de AFM, is dat u herhaalde aandelentransacties niet heeft gemeld bij de interne controledienst. Klopt dat?

„Dat is me inderdaad ontschoten. Een enorme slordigheid en ongelofelijk stom. Van twee overtredingen was ik me niet bewust. Ik heb in april vorig jaar obligaties verkocht in een financiële instelling. Ik was me niet bewust dat behalve aandelen ook obligaties in financiële instellingen op de verboden lijst van de AFM staan. Ten tweede heeft mijn bankier in april 2006 aandelen in twee financiële instellingen verkocht, zonder dat ik daar de opdracht voor had gegeven. Ik kan me dat in elk geval niet herinneren. Toen ik er de volgende dag achter kwam heb ik die transacties meteen teruggedraaid. Dat heeft me een verlies van 400 à 500 euro opgeleverd.”

Vanwaar die onzorgvuldigheid. Als toezichthouder van de toezichthouder had u beter moeten weten?

„Klopt, en ik erken ook dat ik veel fouten heb gemaakt. Maar weet u, ik ben helemaal nooit zo met beleggen bezig, het interesseert me totaal niet. Als bankier kon ik leiding aan beleggingsteams geven, maar zelf kan ik het niet. Eens per jaar had ik een gesprek met de accountmanager van de bank. Daarbij doet hij dan enige suggesties en ik zeg dan dat het goed is.

„Bij de twee gesprekken in april 2006 en 2007 is me volledig ontschoten om de transacties te melden bij de compliance-afdeling van de AFM. In het geval van die teruggedraaide aandelentransacties vond ik dat ook niet zinvol, want die waren ongedaan gemaakt.”

Wanneer was u duidelijk dat de AFM naar deze transacties onderzoek deed en dat het wel eens uw baan bij SNS Reaal zou kunnen kosten?

„Pas in februari van dit jaar bleek mij dat de compliance-afdeling van de AFM onderzoek was gaan doen naar mijn effectenhandel. Ik kreeg tussentijds geen enkel signaal dat er iets loos was of dat het mogelijk consequenties zou kunnen hebben voor mijn benoeming bij SNS Reaal. Terwijl de AFM al in oktober vorig jaar wist dat ik daarvoor was benaderd. Toen heb ik mijn functie als lid van de raad van toezicht per 1 januari opgezegd.

„Pas eind april werd mij verteld dat er toch een sanctie werd opgelegd omdat ik te slordig was geweest. Dat heb ik erkend. Ik heb mijn excuses aangeboden. Gevolg was een zogeheten normoverdragend gesprek met mijn voormalige baas bij de AFM Adri Baan, de voorzitter van de raad van toezicht. De gang van zaken werd gemeld in mijn dossier, en dat is ook overgedragen aan De Nederlandsche Bank.”

Trok u zich deze sanctie aan?

„Ja, natuurlijk. Het is uitermate vervelend wat er gebeurd is. En het is niet leuk om zo’n sanctie te krijgen, al was het de laagste straf die mogelijk is. Maar ik dacht wel dat de zaak ermee gesloten was. Er was geen enkele aanleiding om aangifte te doen. Er was geen sprake geweest van misbruik van voorkennis. Mijn integriteit stond verder niet op het spel.”

Toen SNS Reaal u begin februari voordroeg bij DNB als kandidaat-president-commissaris, hebt u toen verteld dat er bij de AFM een intern onderzoek tegen u liep?

„Nee, dat heb ik niet gedaan. Ik ging ervan uit dat dat niet hoefde zolang dat onderzoek liep. Bovendien had ik tot op dat moment geen enkele indicatie dat het wel eens fout zou kunnen aflopen.”

Zou DNB u dát niet het meest hebben kwalijk genomen? De toezichthouder moet er toch van op aan kunnen van alles op te hoogte te worden gesteld wat van belang is bij een bank of verzekeraar?

„Dat zou inderdaad kunnen. Hoewel DNB dat niet zo nadrukkelijk tegen mij heeft gezegd. Achteraf gezien had ik dat onderzoek moeten melden. Dat neem ik mezelf kwalijk. Maar vooral zette DNB vraagtekens bij de transacties zelf. Hoewel de AFM had geconcludeerd dat de gemaakte fouten waren weggepoetst, bestond er kennelijk bij DNB onvoldoende vertrouwen in mij. Ik had niet de indruk dat dat nog te herstellen was. Om die reden heb ik me teruggetrokken als president-commissaris bij SNS. Ik had ook niet de indruk dat DNB pogingen wilde ondernemen dat vertrouwen te herstellen. Directeur toezicht Schilder wilde mij niet spreken toen ik daar om vroeg. Ik werd ontvangen door zijn medewerkers. Ik trek de conclusie dat DNB veel strenger is dan de AFM, terwijl het hier gaat om een gedragskwestie, waar de AFM toch over gaat.”

    • Egbert Kalse
    • Philip de Witt Wijnen