Verbleekte mensen

Hoe komt het dat mijn huid blank is, terwijl mijn verre voorouders donker waren, wil Maarten de Vries weten.

Het is moeilijk om je voor te stellen dat een blanke huid aantrekkelijker zou zijn dan een zwarte huid en dat onze verre voorouders dus een voorkeur hadden voor witte mannen of vrouwen. Maar aangezien deze theorie over de seksuele selectie niet door de eerste de beste wetenschapper is bedacht, beginnen we er toch maar mee. In zijn boek The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex (1871) legde Charles Darwin de voorkeur voor een partner met een blanke huid uit door een vergelijking te maken met de seksuele selectie in het dierenrijk op basis van uiterlijk. Denk aan de mannetjespauw met zijn verentooi.

Bij de mens zou het ook zo werken. ‘Als alle vrouwen net zo mooi zouden zijn als de Venus de Medici, dan zouden we een tijdlang gecharmeerd zijn, maar al snel verlangen naar afwisseling en zodra we die afwisseling krijgen, wensen dat bepaalde eigenschappen net wat meer uitgesproken zouden zijn dan de geldende norm’, schrijft Darwin. Een blanke man (of vrouw) valt op tussen allemaal donkere mensen en zou daarom ten opzichte van seksegenoten een sterke seksuele aantrekkingskracht uitoefenen op de ander.

Prof. Robert Hofstra, geneticus van het Universitair Medisch Centrum Groningen, vindt het aannemelijker dat de blanke huid is geëvolueerd, omdat mensen zonlicht nodig hebben om vitamine D uit voedingsstoffen te maken. „Een donkere huid beschermt tegen ultraviolette straling en laat in een tropisch klimaat met veel intensieve zonuren voldoende zonlicht door om vitamine D aan te maken. Maar in een Europees klimaat is dat niet het geval. Je kunt dus zeggen dat de plek waar je woont je huidskleur beïnvloedt.”

Professor Peter de Knijff, hoogleraar populatie- en evolutiegenetica in Leiden, voegt hieraan toe: „De verandering van huidskleur heeft natuurlijk wel generaties geduurd. De eerste moderne mens op aarde (homo sapiens) is al ongeveer 60.000 tot 70.000 jaar geleden uit Afrika vertrokken en over de hele wereld uitgewaaierd.”

Het gen dat moest veranderen is het Mc1r-gen (melanocortin 1 receptor), dat speelt een rol bij de aanmaak van huidpigment.

Hilde van Halm

Next question beantwoordt alledaagse vragen. Ook een vraag? Mail naar wetenschap@nrc.nl

    • Hilde van Halm