Oefenen en routine vergaren

In dit deel over circusnummers in het Nederland staan de spotlights op het met messen en werpsterren werkende echtpaar Uyterlinde.

Norbert Uyterlinde met zijn assistente in het indianennummer. Publiciteitsfoto 1/8/2008 Foto Freddy Rikken Familie Uyterlinde Helmond Rikken, Freddy

Vlijmscherpe messen en werpsterren, bijlen, kruisbogen, speren, zwaarden, pistolen, geweren, wapens waarbij officiële vergunningen horen. Het zijn de attributen voor de circusact van het echtpaar Melanie van Campen en Norbert Uyterlinde. De vader van Norbert was in zijn actieve circusleven dompteur/dresseur, opgeleid door de Valkenburgse dompteurschool van Erie Klant-Hagenbeck. De geboorte van zijn zoon hield hem lang op waardoor hij te laat arriveerde voor zijn leeuwennummer, vader en zoon ontvingen na excuses en uitleg van de spreekstalmeester een donderend publieksapplaus. Moeder Uyterlinde bracht haar leven lang in het circus door, werkte met paarden en had een trapezenummer.

Vanaf zijn zesde stapte Norbert in vaderlandse en Europese pistes rond, deed een nummer met varkens en geiten, leerde messen werpen vanaf zijn dertiende, wapens werden zijn hartstocht en broodwinning. De dieren werden opgevolgd door wapens en dienden nog een poosje als entourage van de diverse acts.

De familie keerde terug naar Nederland en Norbert begon op te treden met zijn almaar uitdijende aantal acts in circussen met illustere namen als Bongo, Aladdin en Teutenberg. Verslond daarbij boek na boek over de indianen waarmee hij zich zielsverwant voelde. Hij vermoedt dat hij een gereïncarneerde indiaan is, een Cheyenne. Want volgens de verhalen waren die moedig, oprecht en vonden ze een goede familieband het allerbelangrijkste. Hij liet een imposante indianentooi uit Amerika overvliegen met daarin geen échte adelaars-, maar geverfde ganzenveren, want anders gaf dat zo’n gedonder bij de douane.

Zijn zus – over sterke familiebanden gesproken – werd zijn assistente en er zouden er welgeteld nog zeven volgen. Ze vertrokken niet door dodelijke verwondingen of verminkingen; verhoudingen hielden op te bestaan of de dames kozen voor een andere bezigheid of broodwinning.

Melanie ontmoette hij in een discotheek waar hij als uitsmijter werkte. Hij sprak haar aan en vroeg een cola-tic later of zij er niet voor voelde zijn assistente te worden. Melanie vond het een goede grap, wilde zoiets wel eens proberen.

De werpnummers zijn gemakkelijk èn moeilijk tegelijkertijd, ze steunen op voortdurend oefenen, routine vergaren en het blindelings vertrouwen op en aanvoelen van elkaar. Thuis op het Helmondse overwinteringterrein wordt er drie tot vier maal wekelijks in een bedrijfshal geoefend. Op een uitgerolde mat waarop de verschillende werpafstanden zijn gemarkeerd: vier, acht en elf meter. Vergelijk het met uw eindeloze en collega’s tergende spelen in de lunchpauze met uw kantoor-golfsetje. De omstandigheden in de hal zijn steeds dezelfde en leiden niet af, daarbuiten zijn ze wisselend en moet er geïmproviseerd worden. In een circuspiste is de verlichting op sterkte, het publiek op een veilige afstand en indien geconcentreerd geworpen, kan er weinig tot niets misgaan. Maar wordt er tijdens een gala of bij een bedrijfsfeest opgetreden, dan is het opletten geblazen. Een laag plafond, slechte verlichting en lichtelijk aangeschoten en te dicht op het nummer staand publiek dat gewoontegetrouw hunkert naar een ramp, kunnen voor grote problemen zorgen. En zijn pijl of mes of bijl eenmaal onderweg, dan kan niemand aan hun bestemming meer iets veranderen.

Melanie ziet de pijlen niet aankomen, zo hard vertrekken ze uit de kruisboog van haar partner, een mes of bijl is in een flits te ontwaren. Soms ging het wel eens mis. Een mes raakte Melanie onder de oksel en schraapte er huid af, een pijl doorboorde haar pak en bleef in haar buik steken. Het heeft haar en hem onzeker gemaakt. Ze dienen die gemoedstoestand te beheersen, want voor kwelgeest onzekerheid is er tijdens een optreden geen tribuneplek gereserveerd. Hij is vooral teleurgesteld dat na zo veel oefenen en optreden het tòch nog fout kon gaan. Tot zeven maanden zwanger trad ze nog op, nu wil ze nog een kind en weet niet zeker of ze dan nog langer Norberts zevende assistente op rij wil zijn. Beiden hebben een baan in de burgermaatschappij, want van een circusact kan een gezin met kleine kinderen nog amper rondkomen.

Voor informatie over de acts naar:www.artiestengroepuyterlinde.nl

    • Freddy Rikken