Kabinet kampt met meer tegenslag begroting

Minister Bos (Financiën, PvdA) is op zoek naar zeker 2,3 miljard euro nu de kosten van de kinderopvang opnieuw hoger uitvallen. Het gaat om een nieuwe tegenvaller van 300 miljoen euro. Dat bleek gisteren tijdens de eerste begrotingsbesprekingen voor 2009 van het kabinet.

De kosten van de kinderopvangregeling waren afgelopen voorjaar ook al een probleem voor het kabinet. De regeling is dermate populair dat er veel meer mensen gebruik van maken dan het kabinet had verwacht. De verantwoordelijke staatssecretaris voor kinderopvang, Sharon Dijksma (PvdA), trok destijds ook al aan de bel bij Bos. De minister van Financiën kwam de staatssecretaris toen te hulp en trok een bedrag uit van 1,6 miljard euro tot 2011. Maar dat blijkt nu dus niet genoeg te zijn.

Behalve de financiële problemen rond de kosten van de kinderopvang heeft Bos een bedrag van 2 miljard euro nodig om de voorgenomen btw-verhoging van 19 naar 20 procent in januari te schrappen. Minister Bos en de rest van het kabinet zouden ervoor voelen de btw niet te verhogen, omdat dit de inflatie verder opdrijft en de koopkracht van de burgers verder onder druk zet, terwijl de economie toch al in zwaar weer verkeert.

Inmiddels nadert de inflatie volgens de jongste cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) volgend jaar de grens van 4 procent, een veelvoud van de 1,1 procent inflatie die Nederland in 2006 had. Een half procentpunt van de prijsstijging (3,75 procent in 2009) is volgens het CPB toe te schrijven aan de btw-verhoging.

Het schrappen van de btw-stijging en de tegenvallende kosten van de kinderopvangregeling betekenen dat het kabinet nu zeker 2,3 miljard euro extra aan financiële dekking moet vinden.

Dat is een tegenvaller, omdat tegelijkertijd de economische groei in sneller tempo terugvalt dan het CPB had voorzien. Vandaag werd bekend dat de groei van het bruto binnenlands product (bbp) – de totale productie van goederen en diensten – het tweede kwartaal 2,8 procent bedroeg vergeleken met het tweede kwartaal van 2007. Dat is nog steeds flink, maar de economische groei bedroeg nul ten opzichte van het eerste kwartaal van dit jaar. Het is voor het eerst in drie jaar tijd dat dit gebeurt.

Het CPB verwacht voor volgend jaar een magere groei van 1 procent. Dat betekent minder (belasting)inkomsten voor het kabinet en meer uitgaven aan uitkeringen, omdat de werkloosheid volgend jaar (4,5 procent) licht zal stijgen van 310.000 dit jaar naar zo’n 340.000. De ramingen zijn nog niet definitief en kunnen de komende weken nog worden bijgesteld. Het uiteindelijke beeld wordt bekend op Prinsjesdag, over vijf weken.

Het kabinet zette vanmorgen de begrotingsbesprekingen voor 2009 voort. Ook komende week zullen de ministers nog diverse malen bij elkaar komen. Minister Bos zei gisteren na afloop van de eerste vergadering over de Miljoenennota 2009 dat het kabinet niet kan garanderen dat iedereen volgend jaar koopkrachtbehoud zal hebben. De PvdA-fractie eist dat de laagstbetaalden geen koopkrachtverlies lijden.