CSM moet ambities bijstellen

CSM, producent van bakkerij-ingrediënten, werd gisteren afgestraft op de beurs. Winstdoelen uit het verleden bleken niet langer haalbaar.

Het aandeel CSM leverde gisteren op de Amsterdamse beurs ruim 17 procent van zijn waarde in, nadat het Diemense bedrijf tegenvallende halfjaarcijfers had gepresenteerd. Het aandeel sloot gisteren op 19,92 euro. Sinds 1989 was het aandeel niet zo hard gevallen. Vanmorgen stond de koers van CSM opnieuw 2,2 procent lager.

Analist Richard Withagen van SNS Securities is verbaasd dat het halfjaarbericht zo’n groot effect had op de koers. „De cijfers waren niet goed, en met name de kasstroom liet te wensen over. Maar daaruit kan ik zo’n scherpe daling als die van gisteren niet verklaren.” Volgens Withagen is het vooral de onzekerheid over de toekomst die beleggers afschrikt. „In feite heeft de CSM-directie de vooruitzichten opgeschort door te zeggen dat zij pas in februari 2009 bij de presentatie van de jaarcijfers terugkomt op de verwachtingen. Als zij een beetje meer richting had gegeven, had het aandeel denk ik niet zo’n val gemaakt.”

Daarbij komt dat het aandeel de laatste paar dagen van 22 euro naar 24 euro was gestegen. „Die winst leverde het gisteren weer in, plus nog eens 2 euro extra”, aldus Withagen.

CSM rapporteerde gisteren een halfjaarwinst van 65,2 miljoen euro. Dat cijfer was geflatteerd, want er was een eenmalige belastingmeevaller van 38,7 miljoen euro in verwerkt. Het voedingsconcern won een geschil met de Italiaanse fiscus en kon daardoor het gereserveerde bedrag als winst boeken.

De achterblijvende winstcijfers wijt CSM aan de lage dollarkoers – het concern haalt bijna de helft van zijn omzet in de VS – maar vooral ook aan tegenvallende reorganisaties in de Verenigde Staten en Duitsland die het bedrijf parten spelen.

Het komt erop neer dat CSM zijn financiële doelstellingen niet haalt. In een persbericht van gisteren geeft het bedrijf dat omzichtig toe: „In de huidige uitdagende omstandigheden moeten we realistisch zijn over het bereiken van de doelen die wij in 2005 hebben gesteld.”

Het economisch tij en ook de grondstoffenprijzen bevinden zich op een heel ander niveau dan drie jaar geleden, toen het huidige bestuur onder leiding van Gerard Hoetmer aantrad. Ambitieus stelden zij toen de winstverwachting voor de bakkerijdivisie vast op 8 tot 10 procent en zelfs op 15 tot 20 procent voor de melkzuurtak.

In het jaarverslag van 2007 spreekt Hoetmer nog de verwachting uit dat de bakkerijdivisie het gestelde doel in 2008 zal gaan halen. Maar alle hoop daarop lijkt na gisteren wel vervlogen.

Maar het is niet alleen maar kommer en kwel. CSM heeft volgens Withagen „behoorlijk wat verbeteringen” doorgevoerd de afgelopen jaren, waardoor het bedrijf veel efficiënter en kosteneffectiever is gaan opereren. Positief vindt Withagen ook dat CSM erin is geslaagd de gestegen grondstofprijzen volledig door te berekenen aan zijn klanten. „Dat heeft wel wat volume-uitval gegeven, doordat klanten minder kochten of overschakelden op goedkopere producten.” Niettemin vertrouwt Withagen erop dat het bedrijf ook in de toekomst met het prijsniveau kan meebewegen.

Het zijn al lang geen pakken suiker en potten stroop meer die de fabrieken van het voormalige suikerbietenconcern CSM verlaten. Door acquisities en het afstoten van bedrijfsonderdelen onderging het bedrijf een complete metamorfose. De laatste directe band met suikerbieten verdween toen het bedrijf begin 2007 zijn volledige suikerdivisie verkocht aan Koninklijke Coöperatie Cosun (voorheen de Suiker Unie). De tegenwoordige bedrijfsactiviteiten zijn alleen nog met dunne lijntjes verbonden met het suikerverleden.

Het moderne CSM haalt bijna 90 procent van zijn omzet uit bakkerijproducten. Het bedrijf produceert bakkerij-ingrediënten (mixen voor brood en banket, bakkerijvetten, vullingen voor banket) en half- en eindproducten (brood- en banketdeeg, voorgebakken brood en banket en diepgevroren kant-en-klaarproducten zoals donuts en taarten). Op het gebied van bakkerij-ingrediënten en -producten is CSM in Europa marktleider en in Noord-Amerika de nummer twee.

Daarnaast heeft CSM een biochemische tak die melkzuur en afgeleide producten maakt. Deze divisie, Purac geheten, gebruikt nog altijd kristalsuiker als grondstof. Maar het bedrijf gebruikt inmiddels ook maïssiroop als basis en onderzoekt ook andere grondstoffen om goedkoper te kunnen produceren.

Melkzuur en afgeleide producten hebben toepassingen in levensmiddelen, geneesmiddelen en bioplastics. Een belangrijk product is bijvoorbeeld Purasal, dat voor de conservering van vlees wordt gebruikt. Met melkzuur- en melkzuurderivaten is CSM wereldmarktleider.

De twee bedrijfsonderdelen hebben onderling heel weinig synergie en die zal er in de toekomst ook niet komen. „Dat erkent de directie ook”, zegt analist Richard Withagen. „Maar het idee erachter is dat de redelijk stabiele kasstroom van de bakkerijdivisie de financiële middelen genereert voor de snelle groei van de melkzuurdivisie.”

In de afgelopen jaren zijn de bakkerijactiviteiten volgens Withagen echter „een behoorlijke uitdaging” gebleken, en was de markt voor melkzuur en afgeleide producten ook lastig. Heel soepel loopt de tweetaktmotor dus nog niet.

    • Sander Voormolen