Caissières overbodig, afrekenen doen we zelf wel

Supermarkten gebruiken draadloze technologie om kosten te besparen.

Als de ‘Mobile Shopping Assistent’ aanslaat zijn caissières straks overbodig.

Boodschappen zelf scannen en betalen met je mobiele telefoon met camera. Dat kan sinds kort bij de Real-supermarkt in het Duitse Tönisvorst, vlak over de grens bij Venlo. De klant kan zelfs thuis op zijn computer alvast een boodschappenlijstje samenstellen en die in de supermarkt op zijn mobieltje downloaden.

De zogeheten Mobile Shopping Assistent (MSA) maakt „boodschappen doen gemakkelijker”, zegt een aankondiging bij de ingang van de supermarkt. Bij de toegangspoortjes staat Hans Beck (43) uit Tönisvorst met een boodschappenkarretje. Voordat hij naar binnen gaat, meldt hij zijn mobieltje aan op het computernetwerk van de supermarkt. Bij de groente- en fruitafdeling houdt hij de camera voor de streepjescode op een zakje spinazie. Met de autofocuscamera op zijn mobiel scant hij vervolgens de code. Op het schermpje verschijnt de barcode van het product en de prijs. Automatisch voegt de MSA het product aan de boodschappenlijst van Beck toe.

„Een caissière zie ik ook niet meer”, zegt Hans Beck. Bij een ‘betaalpaal’ toetst hij „boodschappen afsluiten” op zijn mobiel in. Daarna verschijnt een nieuwe streepjescode op het schermpje van de Nokia met de totale prijs van de boodschappen in de winkelwagen. Zonder de boodschappen op de kassaband te zetten, scant de kassa de code automatisch.

Voor supermarktconcerns is klantgemak niet het belangrijkste argument om technologie zoals de MSA in te voeren. De winkelbedrijven willen „vooral af van de relatief dure caissières”, zegt Andrew Tanenbaum, hoogleraar informatica aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Ook maakt nieuwe technologie winkeldiefstal een stuk moeilijker. Door producten te voorzien van zogenaamde RFID-chips (Radio Frequency Identification) kan een filiaalmanager zien waar producten in de winkel zijn. Als een dief twintig pakjes Gillette scheermesjes tegelijk uit een schap haalt, kan de manager er direct een beveiliger op af sturen.

De grote winkelketens gebruiken RFID ook om kosten te besparen bij de bevoorrading. Doordat de chips voorzien zijn van minuscule antennes herkent het voorraadsysteem in de distributiecentra nieuwe producten automatisch. Dat levert het Amerikaanse Wal-Mart, de grootste winkelketen ter wereld, naar eigen zeggen jaarlijks 287 miljoen euro op.

Behalve Wal-Mart zijn alle grote winkelbedrijven bezig met het installeren van RFID. Dat kost tussen de 100.000 en 400.000 euro per winkel. Supermarktketens zoals het Franse Carrefour en het Duitse Kaufhof werken daarvoor samen met IT-bedrijven als SAP of Cisco. De Europese Unie draagt jaarlijks 7,5 miljoen euro subsidie bij. In Nederland experimenteren Schuitema en de Selexyz-boekhandels met RFID.

In de Real-winkel in Tönisvorst zijn acht van de twintig kassa’s inmiddels onbemand. Volgens hoogleraar Tanenbaum gaan „door RFID in de toekomst kassa’s helemaal verdwijnen”. Als de klant een product in de winkel pakt, scannen ontvangers dat straks automatisch, voorspelt de Amerikaan.

Bij de Selbstbedienungskasse loopt Beck naar de ‘betaalpaal’ om zijn mobiel onder een scanner te houden. Op het scherm verschijnt het totaalbedrag. De kassa vraagt hem hoe hij wil betalen. Met pinpas, creditcard of vingerafdruk.

Beck zegt dat hij eerder zijn vingerafdruk heeft laten scannen. Daaraan zijn sindsdien zijn bankgegevens gekoppeld. Nu hoeft hij alleen zijn wijsvinger op een speciale miniscanner op de kassa te leggen. „Kijk, daar komt de bon al.”

Meer informatie over RFID staat op www.bridge-project.eu en www.discoverrfid.com