Waarom steken we onze tong uit bij concentratie?

Als mensen zich moeten concentreren, steken ze vaak hun tong uit hun mond. „Waarom doen ze dat?”, vragen Rutger Bresjer uit Amsterdam en Margreet Willemsen uit Warmenhuizen zich af.

Het antwoord heeft alles te maken met synkinesie, zegt Ron van Empelen, kinderfysiotherapeut bij het Wilhelmina kinderziekenhuis/UMC Utrecht en vooral actief op het vlak van kinderneurologie. Het begrip synkinesie houdt in dat een hoofdbeweging gepaard gaat met natuurlijke bijbewegingen.

Voorbeeld: als je vanaf een boot een touw naar de wal wilt gooien, moet je één kant van het touw blijven vasthouden. Je hersenen moeten dus meerdere acties tegelijk verrichten. Zeker als je niet vaak touwen werpt, moet je je goed concentreren op die handeling. De spanning wil het lichaam uiten en dit gebeurt meestal in het gezicht. Vaak komt ook de tong een stukje uit de mond – sommigen bewegen de tong zelfs mee met de handeling.

Of er sprake is van synkinesie hangt van de ontwikkeling van de motoriek. Een beginnende violist zal eerder z’n tong uit zijn mond steken dan een geoefende violist. De laatste muzikant kan het inmiddels onderdrukken – en doet dat ook omdat het bij het gemiddelde publiek wat kinderachtig overkomt als hij zijn tong uitsteekt. Bij (top)sporters, zoals tennissers, wordt het vaak niet als storend ervaren. Zij onderdrukken het daarom minder.

Waarom komen de bijbewegingen vooral in het gezicht voor? Dat komt, aldus Van Empelen, omdat ze daar het moeilijkst te onderdrukken zijn. „Aan de zijkant van je hersenen zit het gebied dat de motoriek aanstuurt. Het aansturingsgebied voor je gezicht en tong is het grootst, naast het gebied voor de handen. Omdat het zo groot is, wordt het al snel geactiveerd, ook als je andere lichaamsdelen gebruikt.”

Heel natuurlijk dus, om je tong uit te steken als je je concentreert. Niet uitsteken, dat is juist geforceerd.

Zie op nrcnext.nl/links welke organen de meeste motorische aansturing nodig hebben.