Tot de grens en niet verder

Als je met de trein over de grens wilt, heb je te maken met slechte aansluitingen.

Kamerleden komen nu met voorstellen om dat te verbeteren.

Rangeerterrein bij Venlo. De gemeente zou graag de treinverbinding met Duitsland verbeteren. Foto HH Nederland, Venlo, 20040322. Goedrenrangeerterrein voor het spoor in Venlo Hollandse Hoogte

Op het station van Enschede zit een ‘knip’ in de rails: een halve meter kiezelstenen scheidt het Nederlandse en Duitse spoor, omdat de systemen van beide landen niet op elkaar zijn afgestemd. Doordat de rails fysiek zijn doorgezaagd is het onmogelijk voor reizigers om vanuit Duitsland naar Hengelo door te reizen. Daarvoor zijn een andere trein, een andere vervoerder en een ander spoor nodig.

Op de informatieschermen van de NS op station Enschede wordt geen informatie verstrekt over de treinen die viermaal per dag naar Duitsland rijden. Deze treinen staan bij de grens een kwartier stil omdat de locomotief moet worden verwisseld.

Voorbeelden van problematisch treinverkeer in het grensgebied zijn er te over. Voor het CDA en de ChristenUnie is dat aanleiding om een zogeheten initiatiefnota te schrijven. De Kamerleden Ger Koopmans (CDA) en Ernst Cramer (ChristenUnie) vragen in de nota aandacht voor de problemen op het spoor. Volgens Koopmans moet de nota ‘een adrenalinestoot’ aan de discussie geven.

De Kamerleden constateren dat er een leemte is ontstaan in het vervoersnetwerk, doordat het ministerie van Verkeer en Waterstaat tien jaar geleden als centrale beheerder is teruggetreden. Tot dan deed de NS alles: binnenlands, buitenlands en grensoverschrijdend treinverkeer. Het binnenlandse hoofdnet wordt nog altijd door de NS gedaan, maar in de regio’s besteden lagere overheden het treinverkeer steeds vaker uit aan de concurrentie.

Dat geldt echter niet voor de grensoverschrijdende verbindingen. De Kamerleden plaatsen vraagtekens bij de vanzelfsprekendheid waarmee deze verbindingen bij de NS zijn gebleven. Het resulteert in slechte aansluitingen en veel andere afstemmingsproblemen.

„Er is echt sprake van een niemandsland. De grens blijkt een grens, ook in de hoofden van plaatselijke goedwillende bestuurders”, zegt Koopmans. Het Kamerlid is zelf afkomstig uit een grensregio. „Venlo-Düsseldorf is twintig minuten met de auto, en een uur met de trein.”

In België en Frankrijk worden andere beveiligingssystemen gebruikt en ook de voltages verschillen sterk. Maar volgens Koopmans is de techniek uiteindelijk nooit het probleem. „Het gaat om de politieke wil.”

Problemen kunnen zich overigens ook op andere terreinen voordoen. Zo is het wel mogelijk om op één kaartje van Assen naar Bremen te reizen, maar wordt dan door gebied gereden dat onder drie vervoerders valt. In het Noord-Nederland is al negen jaar een andere vervoerder dan NS actief, maar een goede onderlinge verrekening tussen NS, Arriva en Deutsche Bahn blijkt nog altijd niet te bestaan. Ook kunnen de extra kosten voor het passeren van een grens oplopen tot 40 procent van de prijs van het treinkaartje.

Koopmans en Cramer komen met een rits voorstellen en aanbevelingen om het treinverkeer in de grensregio te verbeteren. De NS laat weten „zorgvuldig” naar de nota te zullen kijken. Venlo juicht de voorstellen toe. De woordvoerder van de gemeente zegt dat Eindhoven ijvert voor verbetering van zijn treinverbinding met Duitsland. „Die verbetering betreft de route via Heerlen of via Venlo. Venlo hoopt uiteraard op het laatste.” Hij legt uit dat de economie van Venlo, die volgens hem „als een tierelier” loopt, „veel behoefte” heeft aan een betere spoorverbinding met Duitsland. „Onze dunbevolkte regio heeft gekwalificeerde arbeidskrachten nodig, die vlak over de grens aanwezig zijn. Er werken al veel Duitsers in Venlo, maar het zouden er meer zijn als de spoorverbinding sneller wordt.”

Volgens de NS zijn goede ideeën welkom. „Maar we moeten wel op een verantwoorde manier exploiteren”, zegt een voorlichter. „Als dat niet kan en het publieke belang groot is, dan kunnen aanpassingen worden overwogen. Maar dan moeten overheden wel bijspringen.”

Volgens www.ns.nl/reisplanner duurt een een reis van Arnhem naar Emmerich (25 kilometer hemelsbreed) 15.37 uur.

Rectificatie / Gerectificeerd

correcties en aanvullingen

Trein in de grensstreek

In het artikel En opeens eindigt het spoor in kiezelstenen (13 augustus, pagina 10 en 11) worden de dienstregelingen door elkaar gehaald. Niet vanuit Enschede, maar vanuit Hengelo vertrekken viermaal per dag treinen naar Duitsland.

    • Jeroen Wester
    • Guido de Vries