Neurotische Madonna

Julianne Moore had best Savage Grace kunnen heten, naar de film waarin ze vanaf morgen is te zien.

Ze is ongetemd en gracieus tegelijkertijd.

Julianne Moore is vanaf morgen te zien in Savage Grace. Eerder speelde ze in onder andere Magnolia, Boogie Nights, Safe en The Hours . Foto Reuters Cast member Julianne Moore attends a press conference for the film "Blindness" by Brazilian director Fernando Meirelles at the 61st Cannes Film Festival May 14, 2008. Meirelles' film "Blindness" is one of twenty-two entries in competition for the prestigious Palme d'Or which will be awarded on May 25. REUTERS/Jean-Paul Pelissier (FRANCE) REUTERS

Ms. Moore liet nog even op zich wachten, wist de gespreksleider van de persconferenties van het Filmfestival Berlijn een aantal jaar geleden aan een steeds opgewondener wordende zaal te vertellen. Ms. Moore liet nog even heur haar doen. Zojuist was aan de pers Paul Thomas Andersons Magnolia (1999) vertoond en hoewel het festival nog pas halverwege was, wist iedereen het eigenlijk al: dit was een winnaar. En Ms. Moore was, voor wie dat nog niet eerder had gezien, als pornoster in Paul Thomas Andersons Boogie Nights bijvoorbeeld, of vooral als verkrampte huisvrouw in Todd Haynes’ Safe (1995), een sensatie. Ms. Moore met haar albasten huid en rode haren, alsof ze zo uit een Keltisch sprookje of van een Madonna-schildering van Rafaël was weggelopen. Als Julianne Moore geen Julianne Moore had geheten, had ze best Savage Grace kunnen heten, net zoals de film waarin ze nu als incestueus verstikkende moeder en moordenares te zien is. Julianne Moore is ongetemd en gracieus tegelijkertijd. Dat bleek wel uit het kapsel waarmee ze eindelijk na een uur wachten tevoorschijn kwam: naturel, gladgestreken, niks geen krullen en knotten, maar haar dat voor alle vrouwen jaloersmakend is, behalve voor degene die er in wanhoop naar staart in de spiegel.

De op 3 december 1960 in Fayetteville, North Carolina geboren Julie Anne Smith zit vol met dat soort neuroses, liet ze de afgelopen jaren in interviews wel doorschemeren. Als het niet haar haar was, dan wel haar sproeten, haar postuur. „Op elke school zit wel een kind dat te klein is, een kind met een bril en een kind dat niet sportief is, nou ik was alle drie”, wordt ze graag geciteerd. Freckle Face Strawberry was haar bijnaam: Aardbei Sproetenkop. Tegenwoordig heeft ze niet zoveel tijd meer om met zichzelf bezig te zijn, geeft ze daarna gewoonlijk snel toe: sinds ze moeder is gaat ze ’s avonds als een klein meisje onder de douche en ’s ochtends snel aan de slag.

Moore is als moeder een laatbloeier, ze kreeg haar eerste kind pas op haar 37ste en ook als actrice moest ze eerst de dertig passeren voordat haar grote doorbraak kwam. Weinig mensen zullen zich haar dubbelrol als de tweelingzussen Frannie en Sabrina midden jaren tachtig in de soapserie As the World Turns herinneren. Toch is dat waar het begon. Via tv-films en dienstbaar filmwerk werd ze al snel door meer serieuze regisseurs ontdekt: Louis Malle castte haar in Vanya on 42nd Street (1994). Na Safe werd ze zo’n beetje de muze van regisseur Todd Haynes, wat haar met de Douglas Sirk-hommage Far from Heaven over de verhouding tussen een jaren-50-huisvrouw en haar zwarte tuinman een Oscarnominatie voor beste actrice opleverde in hetzelfde jaar dat ze ook voor haar vergelijkbare rol van gefrustreerde voorstadsdame in The Hours een Oscarnominatie voor beste bijrol kreeg. Want dat kan ze, ondanks rollen in thrillers (de opvolgster van Jodie Foster in Hannibal, 2001) en romkoms (Nine Months, 1995 tegenover Hugh Grant of Laws of Attraction, 2004 tegenover Pierce Brosnan), toch het beste: de frustraties en neuroses uit vrouwenrollen peuteren. Misschien omdat ze zelf een vat vol onzekerheden is. Maar waarschijnlijker omdat ze het bewonderenswaardig zeldzame soort actrice is dat haar frêle verschijning nooit omver zal laten blazen door welke storm van emoties dan ook. Dan willen we best even wachten tot heur haren honderd slagen geborsteld zijn en net zo mooi glad hangen als daarvoor.

Savage Grace met Julianne Moore is vanaf morgen te zien in de bioscoop

    • Dana Linssen