De Hoek heeft zijn moeder eindelijk wakker geschud

In de oorlog walsten de Duitsers bijna het hele dorp plat. Nu pas denkt Hoek van Holland weer aan de toekomst. De bevolking moet bijna verdubbelen. Deel zes van een serie.

Terras aan de Nieuwe Waterweg. Hoek van Holland trekt 1,4 miljoen bezoekers per jaar. Dat moet twee keer zo veel worden. Foto Roger Cremers Nederland, Hoek Van Holland, 09-08-2008 mensen dineren bij een restaurat aan de nieuwe waterweg. Hoek van Holland is een kustplaats in Zuid-Holland, gelegen op de noordoever van de Nieuwe Waterweg waar deze de Noordzee bereikt. Hoek van Holland is een deelgemeente van de gemeente Rotterdam, maar ligt veel westelijker dan de stad. De plaats grenst aan de noordoostelijke kant aan de gemeente Westland en aan de zuidoostelijke kant aan de gemeente Maassluis. Voor de rest grenst Hoek van Holland aan de Noordzee en de Nieuwe Waterweg. Hoek van Holland, in de volksmond vaak kortweg "de Hoek" genoemd, heeft 9.382 inwoners PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Op het plein pal aan het strand kondigt de lichtkrant nog meer onheil aan: regen, wind en ja, mogelijk zelfs storm. Een zandschuiver, voorzien van een opvallende Feyenoordsticker, heeft het rijk alleen op deze troosteloze dinsdagochtend. Op de achtergrond gaan de zeeschepen gehuld in een grauwsluier, terwijl zij de Nieuwe Waterweg opvaren.

Welkom in Hoek van Holland, waar de ober van een van de strandpaviljoens met over elkaar geslagen armen tegen de bar aan leunt. „Jij hebt lekker weer meegebracht”, roept hij zijn natgeregende bezoek tegemoet. Even verderop, bij beach- en loungeclub Royal, heeft eigenaar Guus Kap (37) ook alle tijd van de wereld. Ja, het is „een k-zomer”. Maar treuren doet hij niet. Kap moet het vooral hebben van feesten en partijen, en beschikt bovendien over een extra overdekte ruimte. Zodra de luifel geopend is, kan daar zelfs een sigaretje worden gepaft. „Mooi toch?”

Verwacht van Kap geen zwartgallige bespiegelingen, ook al geeft het weer daar vandaag alle aanleiding toe. „De Hoek leeft weer”, zegt hij op opgewekte toon. Hij kan het weten. Sinds dertien jaar bestiert hij aan de Zeekant een luxe strandpaviljoen annex restaurant, dat twaalf maanden per jaar geopend is. Ook op druilerige dagen heeft hij in de avonduren niet over klandizie te klagen. Schappelijke prijzen, een goede kok en „voldoende parkeerruimte”. Bezoekers betalen maximaal 8 euro per dag. Kap: „Echt een koopje.”

Toch leidde het dorp, op bijna dertig kilometer van Rotterdam, jarenlang een slaperig bestaan. Met name oudere Hoekenezen weten maar al te goed waarom: de Tweede Wereldoorlog. De Duitse bezetter walste vrijwel de volledige badplaats plat. Tientallen bunkers verrezen, als onderdeel van de Atlantikwall en bedoeld om de waterweg naar de vitale toegangspoort Rotterdam te beschermen. Na de oorlog ging het geld voor de wederopbouw naar diezelfde havenstad, niet of nauwelijks naar de omliggende gemeenten.

Tot op de dag van vandaag ligt de Hoek bezaaid met bunkers, waarvan vele zijn opengesteld voor het publiek. Maar om Hoek van Holland, sinds 1973 een deelgemeente van Rotterdam, „weer op de kaart te zetten” is meer nodig dan attracties als het Atlantikwall Museum en het Nederlands Kustverdedigingscentrum. Aldus Paddy Roomer, een vlotte veertiger en sinds anderhalf jaar deelgemeentevoorzitter, tijdens een rondleiding door zijn kustplaats.

Een toeristisch informatiecentrum bijvoorbeeld. Geloof het of niet, zegt Roomer, maar pas sinds drie maanden beschikt de Hoek over een zelfstandige VVV. Tot die tijd waren geïnteresseerden aangewezen op de infocentra in Rotterdam, en die maakten slechts summier melding van het ‘ongerepte Rotterdam aan Zee’. Eindelijk is de moederstad wakker geschud, constateert Roomer, die zelf werd geboren in de oer-Rotterdamse wijk Spangen. Een aantal trams is beplakt met Hoek van Holland-reclame, en volgende maand tijdens de Wereldhavendagen is de Hoek opgenomen in het programma. Niettemin hoopt Roomer in het Groenjaar „nog wel wat extra centjes” los te peuteren bij wethouder Lucas Bolsius (Financiën en Buitenruimte, CDA). „In plaats van 783 geraniums tijdelijk op de Erasmusbrug neer te zetten, zou hij palmen bij onze strandopgang moeten planten.”

Dat is blijvend, dat is investeren in de toekomst, zegt Roomer. Zelf zit de Hoek niet stil. Het dorp, nu goed voor 1,4 miljoen bezoekers per jaar, wil dat aantal de komende jaren verdubbelen. Om de gewenste metamorfose tot toeristische trekpleister kracht bij te zetten, lanceerde de deelgemeente begin dit jaar de publiekscampagne Get Hoekt! „We willen laten zien dat hier wat te beleven valt”, verklaart Roomer. Het voorlopige hoogtepunt van het charmeoffensief had afgelopen zondag plaats: Get Hoekt on Live Music. Ondanks de harde wind kwamen circa duizend belangstellenden af op het gratis toegankelijke live strandevenement.

Roomer kreeg meteen de taalpuristen over zich heen, toen hij de strijdkreet Get Hoekt! publiekelijk maakte. Was Get Hooked! niet beter? Nee, oordeelde de PvdA’er. ‘Hoekers’ zijn geen ‘hookers’. Engelstaligen zouden vreemd opkijken, als zij met de ferryboot neerstrijken in wat Roomer typeert als „het meest westelijk gelegen pareltje van Nederland”. Hookers betekent immers ‘hoeren’.

Babylonische spraakverwarringen wil Roomer bovendien voorkomen, want de Hoek heeft ook internationale aspiraties. Is het strand nu al geregeld het toneel van sexy jongerensporten als beachvolleybal, -hockey en -rugby, in 2012 hoopt het dorp gastheer te mogen zijn van de Olympic Beach Games. En dat allemaal om te voorkomen dat Hoek van Holland leegloopt. „Doen we niets, dan vloeit de koopkracht en dus de werkgelegenheid weg”, zegt Roomer. Zijn bestuur streeft naar een bevolkingsgroei van 80 procent in tien jaar.

Met name jongeren hoopt de Hoek te verleiden om zich te vestigen „in onze veelzijdige badplaats van strand en groen”. De deelgemeente werd vorige maand op haar wenken bediend. In een advies aan wethouder Hamit Karakus (Wonen, PvdA) pleiten de Young Economic Development Board Rotterdam en de Rotterdamse Jongerenraad voor het stimuleren van „innovatieve woonvormen”. Een van de voorstellen is om jonge hoogopgeleiden die een woning in het centrum van Rotterdam betrekken ook de mogelijkheid te bieden een tweede huisje op het strand van Hoek van Holland te bemachtigen. Roomer is een groot voorstander van twee-voor-de-prijs-van-één-principe.

Met één niet onbelangrijke kanttekening. „We willen onder geen beding een schreeuwerige badplaats à la Scheveningen worden.” Met andere woorden: de hoogbouw moet beperkt blijven. Roomer erkent moeite te hebben met het grootste bouwproject waarvoor binnenkort de eerste paal de grond ingaat: een zeventig meter hoge woontoren met 85 appartementen. Dit zogeheten Kasteel aan Zee verrijst vlakbij het dorpscentrum.

Bovendien wil de Hoek de schijn vermijden als zouden ouderen het dorp tot last zijn. Om te benadrukken dat senioren juist welkom zijn, introduceerde de badplaats dit voorjaar de strandrollator. Als eerste in Nederland, zegt Roomer met gepaste trots. Het hulpmiddel, uitgerust met bolle wielen en breed stuur, kan gratis worden geleend.

Zelf is ‘de badkamer van Rotterdam’ moeizaam bereikbaar, zo luidt een veelgehoorde klacht. Op warme dagen staat de Maasdijk (N220) immers steevast vol. Roomer kent die geluiden. Hij wijst maar wat graag op de trein en, sinds kort, de veerdienst over het water. „Hoeveel badplaatsen kunnen ons dat nazeggen?” In 2011 rijdt op het spoor de lightrail. Roomer rekent daarnaast op een vlotte afronding van een tweede, voorgenomen ontsluitingsroute. „Het is hier al goed, het wordt straks alleen maar beter.”

Vijf eerdere afleveringen uit deze serie op nrc.nl/aanzee