Topsport in uniform

Luchtmachtkapitein Elmont vocht vandaag in Peking om een medaille. Eerste luitenant Gravenstijn veroverde gisteren, ook met judo, zilver. Het Nederlandse leger boekt successen in China. Ook dankzij wachtmeester Verwijlen van de marechaussee, die zich naar de laatste acht wist te schermen. Staatssecretaris van Defensie De Vries (CDA), die tot en met morgen bij de Olympische Spelen aanwezig is, zal een brede glimlach overhebben voor zoveel vaderlandse victorie.

De Defensie Topsport Selectie (DTS) van de Nederlandse krijgsmacht telt achttien leden, van wie er zeven actief zijn bij ‘Operatie Beijing 2008’, zoals Defensie de Olympische Spelen ook wel aanduidt. Het hadden er meer kunnen zijn, als bijvoorbeeld ook landmachtsergeant Van Gelder zijn kwaliteiten aan de ringen had mogen vertonen.

Het ministerie van Defensie afficheert het leger de laatste jaren nadrukkelijk als de ideale omgeving voor topsporters om naar hun hoogste niveau te groeien. Voor hen zijn speciale functies gecreëerd. Zij fungeren op hun beurt als uithangbord om te laten zien dat het leger een aantrekkelijke organisatie is om voor te werken. De opgetogenheid bij Defensie over haar topsporters leidt al gauw tot euforische uitlatingen, die ook gemakkelijk ironisch kunnen worden uitgelegd. Staatssecretaris De Vries, een Chinees spreekwoord citerend, zei onlangs bijvoorbeeld tegen de olympische militairen: „Succes is één keer meer opstaan dan dat je gevallen bent.” En toenmalig commandant der strijdkrachten Berlijn merkte over Van Gelder op: „Als iemand ons land in Peking moet verdedigen, is hij het wel.”

Ook de televisie wordt bij de propagandistische activiteiten ingeschakeld. Studio Sport zond vorig jaar op instigatie van Defensie de 12-delige serie Soldaten van Oranje uit, waardoor het er warempel op leek alsof de NOS een staatsomroep was geworden.

Het mag worden betwijfeld of zulke activiteiten een reëel beeld van de krijgsmacht geven. Ze staan op zijn minst op gespannen voet met de rauwe werkelijkheid van Uruzgan en andere militaire missies. Maar sport als pr-middel werkt kennelijk, want de politie heeft het voorbeeld van het leger gevolgd, waardoor in China nu ook vier Nederlandse politieagenten topsport bedrijven – en dus is ook de Raad van Hoofdcommissarissen met een delegatie vertegenwoordigd.

Vroeger werd in het Westen, ook in Nederland, afgegeven op de ‘staatsamateurs’ van het Oostblok. Nu kan worden vastgesteld dat de staatsamateurs van het communisme hebben plaatsgemaakt voor de staatsprofs van het kapitalisme. Staatssecretaris Bussemaker (Sport, PvdA) heeft bekendgemaakt dat er vier miljoen euro extra komt voor Centra voor Topsport en Onderwijs. Ervan uitgaande dat internationale sportsuccessen goed zijn voor het nationale zelfvertrouwen, en wellicht ook voor de economie, is het logisch dat de overheid topsport royaal faciliteert. Maar het liefst zonder dat dit voor topsporters de verplichting met zich meebrengt om buiten de stadions een uniform te dragen.