De Stilte: therapeutische dans voor volwassen

Dans Festival Boulevard. De Stilte met ReAnimatie. Gezien 8/8 Kruithuis Den Bosch t/m 15/8. Inl: www.festivalboulevard.nl

Oorlog en geweld. Jeugddansgezelschap De Stilte uit Breda wilde dit thema niet aan kinderen opdringen. Choreograaf Jack Timmermans besloot daarom om dit keer een voorstelling voor volwassenen te maken.

Het is een opvallende keuze voor een gezelschap dat wordt gezien als een van de weinige beoogde nieuwkomers in de basisinfrastructuur – de subsidie-eredivisie van het Rijk. Die comfortabele plaats dankt het juist aan het feit dat ze jeugddans brengt.

Het concept voor ReAnimatie, nu te zien op het theaterfestival Boulevard in Den Bosch, bedacht Timmermans samen met beeldend kunstenaar Guusje Kaayk. Het resultaat is een ‘oorlogsvoorstelling’ voor volwassenen. Maar er valt in ReAnimatie geen daad van agressie, geen vlucht, zelfs geen vechtbeweging te zien. In het Bossche Kruithuis, de voormalige opslagplaats voor munitie tijdens de Tachtigjarige Oorlog, worden de toeschouwers ondergedompeld in semireligieuze sferen.

Als in een moskee schuifelt iedereen zonder schoenen de eerste ruimte in waarin videoanimaties van Guus Kaayk zijn te zien: mechanisch bewegingen van figuren die door hun vloeiende, bijna inktachtige contouren duidelijk aan de expressionistische tekenstijl van Marlene Dumas zijn ontleend. Via de oude stenen trap lopen de toeschouwers naar zolder. Met een zak hooi als kussen, ligt iedereen op de vloer omhoog te kijken naar twee dansers in klimtuig die op de balken dansen en rondzweven. In de volgende ruimte zit je op kratjes te kijken naar dansers in witte pakken die soms door de geprojecteerde animaties heenlopen.

Enige spanning ontbreekt in de dans, want Timmermans is geen briljante choreograaf. Zijn bewegingen zijn ‘zelfexpressief’; net als het hele concept doen ze sterk denken aan de jaren zeventig waarin ‘vrede op aarde’ de kunst soms zalvend therapeutisch maakte . Wie durft er anno 2008 nog serieus zijn dansers in witte, vallende gedrapeerde doeken te laten rollen? Wie laat er nog een danser met een wijsvinger wijzend zijn lichaam ontdekken? Het zijn de clichés en de beeldentaal van de amateurdans. Het Kruithuis is prachtig, maar in de voorstelling ontbreekt werkelijk alles wat ook maar enigszins tot munitie kan dienen.

    • Ingrid van Frankenhuyzen