Premier uit zorg over China

Premier Balkenende heeft gisteren in Peking „in algemene zin” de Nederlandse „zorgen” over het gebrek aan politieke en religieuze vrijheden in China kenbaar gemaakt aan zijn Chinese ambtgenoot Wen Jiabao. De Chinese premier reageerde daar op met de opmerking dat „de mensenrechten ook in China een belangrijk thema zijn”.

Volgens Balkenende die met Wen Jiabao ook sprak over de oorlog in de Kaukasus, de vastgelopen vrijhandelsbesprekingen, de wereldeconomie, het Kyoto-verdrag en de illegale Chinezen in Nederland, is het niet „de taak van een premier om specifieke gevallen” van mensenrechtenschendingen te bespreken. Het lot van de veroordeelde sociale advocaat Hu Jia en zijn echtgenote bijvoorbeeld kwam in het een uur durend gesprek niet aan de orde. Hu Jia heeft overigens politiek asiel aangeboden gekregen van Nederland.

Ontmoetingen zoals tussen Balkenende en Wen Jiabao zijn zorgvuldig geregisseerde, door wederzijdse ambassadeurs en politieke attachés voorbereide sessies die volgens een strak tijdschema verlopen. Ook door de aanwezigheid van tolken is er eerder sprake van het uitwisselen van bekende argumenten dan van een rechtstreeks debat. Diplomaten die bij de bijeenkomst aanwezig waren omschreven Wen Jiabao als een „prettige gesprekspartner”.

Het was de tweede keer dat Balkenende Wen Jiabao ontmoette en tijdens het officiële bezoek van de Nederlandse premier aan China in oktober van dit jaar volgen meer bijeenkomsten. De Nederlandse premier heeft in Peking niet zelf gesproken met dissidenten, maar wel met Nederlandse en Franse China-experts en met de Mandarijn sprekende Australische premier Rudd.

Balkenende vertelde de zienswijze van Labour-politicus Rudd, die in Peking als diplomaat werkzaam was, te delen. „Op respectvolle wijze voortdurend de dialoog aangaan over mensenrechten”, zo omschreef Balkenende het advies van Rudd. „En dat is ook onze lijn. Bovendien klikte het meteen met Kevin Rudd”, voegde de minister-president daar nog aan toe.