Georgië verliest veel na zijn zinloze strafexpeditie

De Russische reactie op het buitensporige geweld van Georgië is volstrekt gegrond. De aanval heeft de internationale positie van Georgië verzwakt, meent Vladislav Inozemtsev.

De Georgische leider Michail Saakasjvili beging in Zuid-Ossetië de ernstigste fout van zijn presidentschap. De huidige gebeurtenissen in deze Kaukasische republiek zijn in wezen wreed, onmenselijk en bovendien zinloos. Welke reden Saakasjvili ook daartoe heeft aangezet, men kan van één ding zeker zijn: hij misrekende zich over de reactie van Moskou.

Hoewel het Russische antwoord door veel experts als ondenkbaar beschouwd was, was het in de ontstane situatie het meest vanzelfsprekende. Hoewel het Russische beleid ten opzichte van Georgië, en het flirten van het Kremlin met de ‘niet-erkende staten’ op het Georgische grondgebied, scherp moeten worden afgekeurd, zijn de acties van Moskou in het nu opgelaaide conflict volstrekt gegrond.

Het bevel van Saakasjvili om Tschinvali – de hoofdstad van Zuid-Ossetië – aan te vallen met zwaar geschut leidde tot talrijke slachtoffers en verharding bij tegenstanders. Door het onder vuur nemen van de in Zuid-Ossetië gelegerde Russische vredestroepen gaven de Georgiërs een volkomen legitieme aanleiding voor inmenging van de Russen. Meer dan 1600 doden en grootschalige vernielingen – de helft van alle administratieve en woongebouwen zijn zwaar beschadigd – maakten het Russische antwoord onvermijdelijk. Als gevolg daarvan zullen de Georgische troepen snel uit Zuid-Ossetië verdreven worden en zal Rusland de facto zijn protectoraat over deze republiek vestigen.

De Georgiërs vestigden hun hoop op desoriëntatie van het Russische leiderschap door de afwezigheid van premier Vladimir Poetin, die de opening van de Olympische Spelen bezocht. Maar dat speelde meer in het voordeel van Rusland.

Poetin had in Peking de gelegenheid met een aantal leiders van de westerse landen te spreken. De Russische president Dmitri Medvedev, die in Moskou was gebleven, motiveerde de Russisch acties als antwoord op de Georgische agressie en beeldde ze af als een gedwongen reactie. Hij deed dat zo kundig dat zelfs zijn reputatie van „liberaal” en „westerling” daaronder niet geleden lijkt te hebben.

Het is nu evident geworden dat de Europese landen de strafexpeditie van Georgië tegen de afvallige republiek niet zonder meer kunnen ondersteunen.

De schermutselingen die in Zuid-Ossetië plaatsvonden, kunnen de deelnemende volkeren voor tientallen jaren uit elkaar drijven en met haat vervullen. Het is niet uitgesloten dat de Ossetiërs de Georgische bevolking zullen verdrijven, zoals de Abchazen dat in 1993 deden in hun, in feite van Georgië afgescheiden, republiek. Veel Georgiërs zullen Zuid-Ossetië ook zelf verlaten uit angst voor geweld en wraak.

De politieke gevolgen van de militaire operatie zijn duidelijk: de aanwezigheid van het Russische leger in Zuid-Ossetië zal toenemen en de hoop van Georgië op de hereniging met de opstandige republieken kan voor een lange periode vergeten worden. De interne stabiliteit van Georgië zal ongetwijfeld te lijden hebben onder het militaire fiasco. De positie van Georgië in de internationale arena zal ook sterk ondermijnd zijn. Ik geloof dat de hoop van Georgië lid van de NAVO te worden, nu is doorkruist.

De Russische leiders zullen nooit ingaan op het verzoek van Zuid-Ossetië om toe te treden tot de Russische Federatie. Dat ondanks de aanzienlijke druk van het Russische publiek en van de autoriteiten van Noord-Ossetië, dat reeds deel uitmaakt van Rusland. De inlijving van Zuid-Ossetië zou een signaal zijn tot het herzien van de staatsgrenzen en dat wil het Kremlin niet.

Het is echter niet uitgesloten dat Moskou quasi-diplomatieke betrekkingen met Zuid-Ossetië zal aanknopen en daardoor de soevereiniteit van deze republiek erkent.

Rusland streeft er allang naar de zogenoemde „geleide instabiliteit” in de noordelijke Kaukasus te handhaven. De politici in het Kremlin kunnen blij zijn dat na de huidige uitbarsting van het ‘ongeleid geweld’ deze verderfelijke koers voor jaren en misschien zelfs decennia als juist beschouwd zal worden.

Vladislav Inozemtsev is een Russische politicoloog.

    • Vladislav Inozemtsev