Vredig, veilig, maar vooral groot

Het nog maar twintig jaar jonge Ping An is China’s tweede verzekeraar. De ambitie reikt verder. Het bedrijf wil een wereldspeler worden. Daartoe dient ook het strategische belang in Fortis. Al zit het Ping An hier niet echt mee.

De ingang van het hoofdkwartier van Ping An, China’s op één na grootste verzekeraar, in de zuidoostelijke stad Shenzhen vlakbij Hongkong. Foto Bloomberg A man passes through the entrance to the Ping An Insurance Co.'s offices in Shenzhen, China Friday, June 18, 2004. Photographer: Paul Hilton/Bloomberg News BLOOMBERG NEWS

Iedere werkdag om half negen ’s ochtends heffen 50.000 werknemers van het verzekeringsbedrijf Ping An (‘Vrede en Veiligheid’) in 300 Chinese steden het bedrijfslied aan.

„Wij, de mensen van Ping An, zijn in iedere hoek van het land, hand in hand. Met ons hele hart werken wij voor een veilig China en een groot Ping An”, klinkt het in de duizenden kantoren en kantoortjes van het tweede verzekeringsconcern van China.

Dan buigt iedere werknemer naar het hoofd van het team of de afdeling en buigt precies 45 graden. Afdelings- of teamleider beantwoordt dit teken van respect vervolgens met even diepe buiging. Na deze ceremonie, verboden onder Mao, gaan de duizenden werknemers nijver aan de slag met de verkoop van allerlei polissen aan miljoenen klanten die fietsen, auto’s, huizen en levens willen verzekeren.

Wie de filosofische inspirator van dit ritueel is, wordt voor de bezoekers van de zesde verdieping van de Ping An Verzekeringsgroep in Shenzhen, in de zuidelijke kustprovincie Guangdong, meteen duidelijk. Kung Futze ofwel Confucius, de Chinese filosoof (551-479 v.Chr.) heeft een ereplaats gekregen in de corridor van Ping An-macht. Zijn bronzen beeltenis moet de ruimte delen met Albert Einstein, want ook de Amerikaanse geleerde is voor Ma Minghze, de 52-jarige oprichter en de topman van Ping An, een bron van inspiratie.

Confucius staat voor gezagsgetrouwheid, eerbied voor verhoudingen, hard werken en duizenden jaren Chinese cultuur. Einstein voor innovatie en op westerse leest geschoeide modernisering. En daar is Ping An, of beter topman Ma Mingzhe – Peter voor zijn relaties in de Brusselse en New Yorkse haute finance – goed in. Hij heeft op de golven van de Chinese opmars in amper twintig jaar van Ping An een verzekeringsbedrijf gemaakt dat (gisteren op de beurs) bijna 30 miljard euro waard is en 67 miljard euro aan activa heeft.

Daar, zegt Terence Chong, hoogleraar financiën (33) aan de Chinese Universiteit van Hongkong, doen de investeringen in de Belgisch-Nederlandse bankverzekaar Fortis niets aan af. Het gedoe in Brussel, waar de nazaten van het koloniale, eens aristocratische Société Générale worstelen met hun overname van ABN Amro, kredietcrises en Belgische achterklap, is in de Chinese financiële wereld niet onopgemerkt gebleven.

„Onze investering in Fortis is een langetermijninvestering. We volgen natuurlijk de turbulenties in de financiële industrie en er heeft zich een grote aanpassing van de aandelenprijs voorgedaan, maar we zijn ervan overtuigd dat de financiële status van Fortis stabiel is”, laat ook Chi Yan Cheung (Louis, 43) weten, de algemeen directeur van Ping An en commissaris bij Fortis.

Er is geen reden voor twijfel, zegt professor Chong. Ping An is volgens hem een van de best geleide en modernste ondernemingen in de Chinese financiële sector en wil een internationale speler in de financiële wereld worden. „Ping An wil niet alleen meer een verzekeraar zijn, maar ook vermogensbeheerder en bank. Oprichter Ma heeft eens gezegd dat hij de Citigroup van China wil worden. Gezien de financiële positie van Ping An zal hem dat lukken ook, hoewel Chinese beleggers en analisten vragen stellen over de wijsheid om in Fortis te stappen.”

Chong legt uit waarom hij positief is over Ping An. Ma haalde als een van de eersten Chinees financieel talent uit Amerika naar China. Cheung, de algemeen directeur van Ping An, komt van McKinsey en studeerde aan de Harvard Business School. 67 van de 100 topmanagers zijn buitenlanders. Ma was ook een van de eersten die westerse standaarden op het gebied van corporate governance (goed ondernemerschap) toepasten. Hij liet als eerste verzekeraar buitenlandse aandeelhouders toe. Dat waren de Amerikaanse zakenbanken Goldman Sachs en Morgan Stanley, die hun belangen weer hebben overgedaan aan de Britse bank HSBC. „Zelfs zijn jaarsalaris van 66 miljoen yuan (5,3 miljoen euro, red.) is openbaar”, vertelt Chong in het dichtbij Shenzhen gelegen Hongkong.

De openheid van Ping An en met name Ma is echter begrensd. Hij mijdt de media, niet alleen Nederlandse maar ook de Chinese kranten die hem „een van de belangrijkste financiële hervormers van China” (Shenzhen Rinbao) hebben genoemd.

De Hongkongse pers daarentegen is kritisch. Investeerders in Hongkong (waar Ping An ook een beursnotering heeft) zijn niet tevreden over het belang (4,99 procent) in Fortis, waarop de verzekeraar door de koersval van Fortis alleen maar aanzienlijk verloor. ‘China’s duurste baas’, kopte een blad, en zowel de Kantonese als de Engelstalige media vermaakten zich met de val van Ping An naar de 495ste plaats op de Fortune500-lijst. In de gedrukte versie van Fortune 500 kwam Ping An per vergissing niet eens voor, melden de Hongkongse media spottend.

Ma zelf praat nooit over zijn loopbaan als een self-made ondernemer zonder enige managements- of financiële ervaring. Hij heeft inmiddels wel een eredoctoraat in de economie van de Zhongnan Universiteit van Wuhan gekregen, een vriendendienst na een donatie. Zijn werk op de politieke propaganda-afdeling van Bajiao Hydropower en later als chauffeur van een hoge partijfunctionaris houdt hij angstvallig verborgen. Ma’s loopbaan en daarmee de ontstaansgeschiedenis van Ping An zijn nauw verbonden met deze partijfunctionaris – Yuan Geng geheten, een van de in het Westen minder bekende grondleggers van het moderne China.

Als lokale macher was Yuan Geng de baas van de allereerste, experimentele vrijhandelszone – bij Shekou, later uitgebreid naar Shenzhen, nu een miljoenenagglomeratie, maar destijds nauwelijks meer dan vissersdorpen. Wegens hun ligging – ver van Peking en dichtbij Hongkong – werden ze gekozen om te experimenteren met het kapitalisme.

Het werd een succes zonder weerga (zie: Van partijchauffeur tot multimiljonair).

„And the rest is history”, zegt professor Chong.

In 2004 gaat Ma met Ping An naar de beurs van Hongkong. Dat is ook het moment dat 20.000 van de 50.000 werknemers een aandeel in het bedrijf van hun werkgever kopen. Menig verkoper van een levensverzekering is dus mede-eigenaar.

In 2007 koopt Ma zich in bij het Belgisch-Nederlandse Fortis om dat belang verder uit breiden in 2008. De aanschaf van aandelen Fortis en de positionering van Louis Cheung in de raad van commissarissen is, om een Chinees spreekwoord te parafraseren, een kwestie van ‘het lenen van het lenen van een brein van een ander’.

In schriftelijke antwoorden op vragen van deze krant zegt Louis Cheung dat het Ping An in de eerste plaats te doen is om de expertise van Fortis bij verzekeringen, bancaire diensten en vermogensbeheer. Zo neemt Ping An in maart van dit jaar voor nog eens 2,15 miljard euro een belang van 50 procent in Fortis Investments, de mondiale vermogensbeheertak van Fortis, dat overigens nog steeds de goedkeuring van de Chinese autoriteiten nodig heeft. Fortis is in de ogen van Ping An een wereldleider en een brandname.

Mogelijk was het belang (van 4,99 procent) van Ping An in Fortis zelfs groter geweest als het plan voor een nieuwe aandelenemissie die Ping An 22 miljard euro had moeten opleveren, niet ingetrokken moest worden. Het voornemen begin dit jaar leidde tot zo’n ongenoegen onder de aandeelhouders dat de koers van Ping An kelderde en de beurzen van Shanghai en Shenzhen mee naar beneden sleurde. Onder politieke druk trok Ma het plan in.

Dat betekent niet dat Ma, gesteund door Louis Cheung, niet meer op zoek is naar andere internationale banken en vermogensbeheerders, zowel in Europa, als Japan en Taiwan. Analisten denken dat de Ping An-leiders afwachten hoe de kredietcrisis zich voor sommige banken ontwikkelt om vervolgens weer toe te happen.

Volgens professor Chong is de snelle, aanhoudende groei van de Chinese middenklasse de sleutel van het succes van Ping An. Hij ziet op dit moment geen onoverkomelijke structurele problemen voor Ping An. „De klantenbasis van Ping An is nu 40 miljoen, terwijl al 200 miljoen Chinezen tot de middenklasse gerekend kunnen worden. Er wordt bovendien zeer strategisch gedacht in Shenzhen”, zegt de jonge hoogleraar.

Hij geeft als voorbeeld de accentverschuiving van verzekeringen naar vermogensbeheer. Bij aanhoudend hoge groei zal het komend decennium het aantal rijke Chinezen verdrie- of verviervoudigen. Ping An wil deze nieuwe rijken als klant. ‘Een klant, een rekening en veel producten en diensten’, is de slogan van Ma, die daarmee ook de investering in Fortis wil rechtvaardigen.

Op de prognose dat het aantal rijken in China aanzienlijk zal groeien is het plan van Ping An gebaseerd om van Ping An in tien jaar een financiële wereldleider te maken. In Shenzhen zei hij onlangs tegen een groep Chinese en Hongkongse analisten dat hij vóór 2018 wil behoren tot de top-5 van verzekeraars en tot de top-20 van financiële huizen.

„Want”, zo voegde hij eraan toe, „leerde Confucius ons niet dat als de rijken vermageren, het de armen zijn die van de honger omkomen.”

    • Oscar Garschagen