DNA-test kan herkomst uit regio bepalen

Een nieuwe DNA-test maakt het mogelijk om van onbekende lijken, bloedsporen en spermavlekken te bepalen uit welke Europese regio de betrokken personen afkomstig zijn.

De test is ontwikkeld door Manfred Kayser en een grote groep Nederlandse en buitenlandse collega’s. Kayser is hoogleraar forensische moleculaire biologie aan het Rotterdamse ErasmusMC. De test is ontwikkeld met het oog op toepassing door politie en justitie. Kaysers groep publiceerde de methode gisteren in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Current Biology.

De methode moet nog worden verfijnd voor gebruik in de dagelijkse praktijk, maar de politie heeft Kayser inmiddels eenmaal gevraagd om onderzoek te doen naar de herkomst van een onbekende, vermoorde Europeaan waar niets over bekend was.

Met een test op het DNA van een onbekende was al met vrij grote zekerheid vast te stellen uit welk continent iemand afkomstig is.

De technieken die een geografische herkomst aanwijzen, zeggen niets over iemands uiterlijk. Daar zijn andere methoden voor in ontwikkeling. Ook dat gaat snel. De groep van Kayser publiceerde begin van dit jaar een methode die betrouwbaar blauwe en bruine oogkleuren kan voorspellen.

De nieuwe methode is vooral goed bruikbaar in gebieden waar zich de afgelopen eeuwen mensen uit verschillende continenten hebben hebben gevestigd. Er waren al – deels nog experimentele – DNA-tests die kleine onderdelen van het menselijk DNA analyseerden om de herkomst van onbekende personen te voorspellen. Die tests keken naar het geslachtsgebonden Y-chromosoom (dat alleen bij mannen voorkomt), of naar het zogenaamde mitochondriaal DNA. Dat is een kleine hoeveelheid DNA in de mitochondriën, de ‘energiefabriekjes’ van levende cellen.

De nieuwe test is gebaseerd op de statistische verwerking van meer dan 300.000 specifieke kenmerken op 22 chromosomen in de celkern van de mens. Dat zijn alle chromosomen behalve de geslachtschromosomen (X of Y).

Kaysers groep bepaalde de 300.000 DNA-variabelen bij meer dan 2.500 mensen die verspreid over Europa leven. Op grond van de variatie in de kenmerken kan hij nu met vrij grote zekerheid voorspellen of iemand uit Noord-, West-, Zuid-, Oost- of Centraal-Europa komt. Kayser: „Het is moeilijk om een land te voorspellen. Maar als je kunt zeggen dat iemand waarover niets bekend is uit West-Europa komt, is dat voor het politie-onderzoek vaak al nuttig. ”

Morgen in Wetenschap: meer over de DNA-test