De zoektocht van Beck

Beck in de Melkweg foto Paul Bergen 30-6-2008 Amsterdam, Melkweg Beck Copyright Paul Bergen Bergen, Paul

cd pop

Beck:Modern Guilt ****

Het concert dat Beck afgelopen juni gaf in Amsterdam was niet maatgevend voor zijn muzikale kwaliteit, horen we aan zijn nieuwe cd Modern Guilt. Gelukkig maar. De chagrijnige Beck, die ten overstaan van een adorerend publiek nagenoeg zijn hele nieuwe cd erdoorheen jaste – een week voor de verschijningsdatum zodat niemand de nummers kende – blijkt nog steeds een verrassend en verleidelijk muzikant.

In het oeuvre van de inmiddels 38-jarige Beck zijn verschillende perioden aan te wijzen: die van de akoestische liedjes in de beginjaren, van de ‘witte’ funk (op zijn succes-cd Midnite Vultures) en die van de introverte klankbouwsels.

De laatste fase duurt inmiddels drie cd’s: Guero (’05), Information (’06) en nu Modern Guilt, de meest geslaagde van de drie. Voor deze cd werkte Beck samen met producer Danger Mouse (bekend als muzikant van Gnarls Barkley en als producer van The Black Keys).

De uitgesproken stijlproeven die Beck in eerdere fasen liet horen, zijn hier in minimale dosering aanwezig: een vlokje hiphop, een splinter psychedelica en een aanzet tot een losse groove – het zit erin, maar het is voorbij voor je het doorhebt. Want alles is als lego op elkaar gestapeld. De toon van de meeste nummers is melancholiek, maar dan verschijnen er, zoals in ‘Walls, zulke wellustig klepperende drumroffels dat het is alsof de zon doorbreekt.

Het is de verdienste van producer Danger Mouse dat de vele lagen instrumentaties niet zwaar of bombastisch worden. Doorluchtigheid is de norm. Dat de muziek introvert klinkt, komt doordat Beck binnensmonds zingt en er een doorleefd patina over de klanken lijkt te liggen – alsof hem er alles aan gelegen was om bescheiden te zijn.

Die bescheidenheid hangt samen met het onderwerp van de cd. Scientology-aanhanger Beck zingt niet meer over seks en sigaretten (alleen als het ‘de laatste’ is), maar over zijn eigen schuldbewustzijn over smeltende ijskappen, luchtvervuiling en ontheemde wezen; onderwerpen die tot nederigheid dwingen.

Dat kun je een wonderlijk uitgangspunt vinden voor een popmuzikant. En voor de swing van zijn oude hit Sexx Laws (1999) hoef je ook niet meer bij hem aan te kloppen. Maar de exuberantie van weleer heeft plaatsgemaakt voor een vernuftige en diepgaande zoektocht naar de emotionele waarde van klank. In nummers als Walls, Volcano en Modern Guilt levert dat een adembenemend mooi resultaat op.

    • Hester Carvalho