Tientallen teven voor een hondenkloon

Vermogende klanten kunnen in Korea of de VS een kloon van hun hond bestellen. Daarvoor zijn levende cellen nodig van het huisdier en tientallen draagmoeders.

Vijf gekloonde pitbullpuppy’s zijn begin deze week gepresenteerd in Seoul. Foto AP Five cloned pitbull puppies are seen at the Seoul National University Hospital for Animals in Seoul, South Korea, Tuesday, Aug. 5, 2008. Bernann McKinney from the U.S. received the five puppies -- copies of her beloved late pitbull 'Booger' -- from a South Korean biotech firm in what it calls the world's first commercial canine cloning service. (AP Photo/RNL BioStar, Inc., Jin Han Hong) Associated Press

Hester van Santen

Begin deze week zijn ze voor het eerst verkocht: exacte kopieën op bestelling van een trouwe viervoeter. Het Zuid-Koreaanse bedrijf RNL Bio heeft aan een Amerikaans baasje vijf klonen geleverd van zijn twee jaar geleden overleden pitbull Booger. Dankzij de wetenschap van het klonen kunnen overleden honden opnieuw tot leven worden gebracht. De prijs is echter aanzienlijk: minimaal 50.000 dollar. En het blijft niet bij geld alleen. De gebrekkige techniek van het klonen van dieren brengt met zich mee dat er ook een paar honderd mislukte embryo’s ontstaan en dat enkele tientallen teven moeten worden geopereerd.

Honden klonen is moeilijk. Pas in 2005, negen jaar nadat het schaap Dolly als het eerste gekloonde dier op aarde geboren werd, lukte het Koreaanse kloonwetenschappers om de techniek op een hond toe te passen. Pas ná gekloonde muizen, gekloonde koeien, geiten, varkens, konijnen, katten, een paard, een muilezel en drie ratten.

De eerste gekloonde hond was Snuppy, een Afghaanse windhond, waarover in 2005 in het wetenschapsblad Nature is gepubliceerd. Onderzoeksleider Woo Suk Hwang werd nog geen half jaar na de presentatie van deze hond, de hoofdrolspeler in de grootste wetenschappelijke fraudezaak van het decennium. Hwang had immers ook als eerste een menselijk embryo gekloond. Totdat zijn werk als fraude werd ontmaskerd – er is nu nog steeds geen mensenkloon die de toets der kritiek doorstaan heeft. Pas na uitgebreid onderzoek werd Snuppy in 2006 wél als een echte kloon erkend.

Intussen is naast RNL Bio in Seoel ook BioArts in Californië op zoek naar vermogende klanten die hun geliefde huisdier willen reproduceren. De Amerikanen maken er geen geheim van dat zij met de gevallen kloner Hwang samenwerken. Zijn nieuwe onderzoeksgroep maakte rond de jaarwisseling drie klonen van Missy, de hond van de directeur van BioArts Lou Hawthorne. Prompt beschuldigde Hawthorne de Koreaanse concurrentie van ‘zwart klonen’: RNL Bio zou geen patent bezitten op de techniek. De kwestie is nog niet beslecht. RNL Bio heeft een uitstekend netwerk: Byeong Chun Lee van RNL Bio was in Hwangs lab een van Snuppy’s makers.

Hoe Booger is ontstaan, is niet in detail bekendgemaakt. Maar maker Byeong Chun Lee, die ook een baan heeft aan de Nationale Universiteit van Seoul, publiceerde afgelopen maart in het vakblad Theriogenology wél hoe zijn team een kloon maakte van een veertien jaar oude poedel.

Het begint met een klein stukje uit het oor van de poedel. Alle lichaamscellen bevatten het DNA waarmee een exacte kopie van de hond gemaakt kan worden. Wie pas behoefte krijgt aan een kloon als het geliefde huisdier dood is, is te laat. Dan zijn er geen goede cellen meer uit te halen. Uit losse haren of nagels, ook al bevatten die wel DNA, heeft nog nooit iemand een kloon gemaakt.

Dan zijn er tientallen loopse teven nodig om eicellen te leveren. Voor de poedelkloon werden 502 eicellen gebruikt, van 46 ‘eicelmoeders’. Het is bij honden veel moeilijker dan bij andere dieren om aan rijpe eicellen te komen. Ze zijn niet kunstmatig met hormonen rijp te krijgen. Onder narcose wordt de buik van de teven opengesneden, en daarna halen de labmedewerkers met een holle naald de rijpe eicellen weg.

Het DNA van de teven wordt met een pipet uit de eicellen gehaald, het DNA van het te klonen huisdier wordt daarin geïnjecteerd. Voor de poedelkloon werden vier uur daarna 358 eicellen, ‘bevrucht’ met het DNA van de poedel, in draagmoeders ingebracht. Er waren twintig draagmoeders nodig. Bij Booger waren het er twee, maar daarbij zijn ongetwijfeld alleen de draagmoederhonden meegeteld die een levende pup baarden. Meestal gaan de embryo’s al vroeg dood. Soms krijgt een hond een miskraam.

Als alles goed gaat, dan is er zestig dagen na het inbrengen van de embryo’s een gezonde kloon. Die ziet er precies hetzelfde uit als de oorspronkelijke hond. Ook het gedrag zal grotendeels hetzelfde zijn, maar dat hangt ook van de omgeving af. De pup groeit in een ander nest op, het baasje is jaren ouder.

Wat de levensverwachting van het dier betreft, is het nog afwachten. Niemand weet of hondenklonen een normale levensverwachting hebben. Er is nog weinig ervaring mee. Snuppy, gekloond uit een driejarige hond, is nu zelf drie jaar oud. De Koreanen willen de poedel goed in de gaten houden. Niemand weet hoeveel jaren een kloon van een 14-jarige poedel nog te gaan heeft.

    • Hester van Santen