Koperdiefstal blijft risico voor spoor

Koperdieven sloegen twee keer toe langs de spoorlijn naar Goes. Beheerder Prorail treft maatregelen, maar helemaal zonder koper gaat het niet.

„We zullen altijd koper nodig hebben omdat het als beste geleidt”, zegt een woordvoerder van spoorbeheerder Prorail.

Voor de tweede keer deze week hebben dieven een hoeveelheid koperen leidingen gestolen op de spoorlijn tussen Bergen op Zoom en Goes. De diefstal gebeurde vannacht. Door herstelwerkzaamheden konden er in de vroege ochtend geen treinen rijden op het traject. Pas om acht uur kwam het treinverkeer weer op gang. De politie Midden West Brabant onderzoekt de diefstal maar heeft nog geen verdachte kunnen aanhouden.

Koperdiefstal is een veelvoorkomend probleem voor spoorwegbeheerder Prorail. De hoge prijs van het goed geleidende metaal wordt gezien als de belangrijkste reden voor de diefstallen. De laatste jaren is de prijs van koper volgens een consultant met achthonderd procent gestegen. Het brengt op de beurs 5 euro per kilo op.

Prorail is vorig jaar begonnen met het bijhouden van het aantal koperdiefstallen. In 2007 sloegen dieven 374 keer toe. In 34 van die gevallen zorgde de diefstal voor vertraging van het treinverkeer.

Een woordvoerster van Prorail laat weten dat het voorkomen van koperdiefstal hoog op de agenda staat. Er worden verschillende maatregelen getroffen. „Met hekken en braamstruiken proberen we dieven te beletten om in de buurt van het spoor te komen.” Ook vervangt Prorail koperen leidingen door andere materialen. „We zijn al begonnen om op sommige plaatsen het koper te vervangen door aluminium en kunststof. Op korte stukken is dit een goede oplossing. Maar op lange stukken hebben we koper nodig voor de geleiding”.

Niet alleen richten de dieven grote economische schade aan, Prorail waarschuwt ook voor het gevaar dat de dieven zelf lopen. De dieven hebben het gemunt op koperen leidingen boven en langs het spoor waar niet altijd spanning op staat maar die volgens Prorail wel altijd op een of andere manier onder spanning kunnen komen te staan. „En natuurlijk kan er altijd gewoon een trein langskomen. Op dit traject rijden ’s nachts veel goederentreinen.”

Volgens Laurens Katgerman, hoogleraar materiaalkunde aan de Technische Universiteit Delft komen dieven „een heel end” als ze hun gereedschap isoleren. „Piepschuim rond een ladder of een zwaar geïsoleerde kniptang stelt dieven in staat een kabel door te knippen die onder stroom staat zonder zelf een schok te krijgen.” Volgens Katgerman zijn de spoorleidingen in trek bij dieven omdat het om zuiver koper gaat.

Guy Sousan geeft leiding aan de afdeling recycling van Roba Metals, een metaalverwerkingsbedrijf. Gestolen koper wordt volgens hem vaak getransporteerd naar Oost-Europese landen. „Als het verwerkt is, is vaak niet meer te achterhalen dat het koper uit de Nederlandse spoorwegleidingen vandaan komt. Vaak komt het dan gewoon weer op de reguliere markt terecht.” Verplichte identificatie van iedereen die koper aanbiedt.

„Dat helpt alleen als het op Europees niveau ingevoerd zou worden. Dat is zo’n onderneming, daarvoor is de schade die de dieven veroorzaken weer te klein.”

    • Willemien Veldman