‘De knipperlichten staan aan’

De hogere inflatie kan de economische groei temperen, maar zover is het voorlopig nog niet, verwacht topeconoom Vergeer van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Michiel Vergeer. Foto CBS CBS M Vergeer voorlichter Hoeberechts, Georges

„De periode van lage inflatie is in Nederland nu wel achter de rug”, zegt Michiel Vergeer, topeconoom bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), naar aanleiding van de jongste inflatiecijfers.

Jarenlang kende Nederland een lage inflatie die schommelde tussen de 1 en 2 procent, in juli is die opgelopen tot 3,2 procent. „Nu springen we in één keer door naar boven de 3 procent als gevolg van de hoge olieprijs die doorwerkt in onze gas- en elektriciteitsprijs”, aldus Vergeer. „De gasprijs lag in juli 6,9 procent hoger dan in juni. Elektriciteit is 3,2 procent duurder geworden. Dat is fors. Ook de huurprijzen zijn in juli met gemiddeld 1,9 procent verhoogd.”

Rekent u op verdere stijging van de inflatie of is de piek wel bereikt?

„Dat is lastig te zeggen. Een flink deel van de stijgende olieprijzen is nu in de nieuwste gas- en elektriciteitsprijzen verwerkt. Maar de hoge olieprijspiek van 147 dollar per vat van midden juli zit daar nog niet in. Als de olieprijs de rest van het jaar hoog blijft, kan de consument nog een flinke klap verwachten. Tot januari, als de olieprijzen opnieuw in de Nederlandse gas- en elektratarieven worden verwerkt, kan nog het nodige gebeuren.”

Waarom is hoge inflatie ongunstig?

„De portemonnee van de consument is eerder leeg. Bij inflatiecijfers van 1 tot 2 procent merkt vrijwel niemand iets, maar met een inflatie van boven de 3 procent wordt het oppassen geblazen. Je moet beter opletten als je naar de supermarkt gaat. Voeding is 7 procent duurder dan een jaar geleden. Dan pas je extra op wat in het boodschappenmandje terecht komt. De vakbeweging gaat dan natuurlijk looneisen stellen.”

De prijsstijgingen kunnen toch gecompenseerd worden in de lonen?

„De cao-lonen stegen afgelopen jaar gemiddeld 3,5 procent, dus de loonontwikkeling houdt nog goed gelijke tred met de inflatieontwikkeling. Maar een stijgende inflatie is niet goed voor de koopkracht. De vakbeweging houdt de inflatieontwikkeling dan ook scherp in de gaten. De FNV was met die 3,5 procent loonstijging niet ontevreden. Of dat zo blijft is de vraag.”

Verwacht u verdere verhoging van de rente om de inflatie te temperen?

„Dat is een dilemma. Kijk je uitsluitend naar de stijgende inflatie, dan is renteverhoging een instrument dat kan worden ingezet. Maar is de economie aan het afkoelen, wat nu het geval is, dan kan een hogere rente dit juist bevorderen. Voor bedrijven wordt het duurder om te investeren en particulieren die een huis willen kopen, zullen met een stijgende rente wel twee keer nadenken. De huizenmarkt in Nederland kan van een renteverhoging zeker negatieve gevolgen ondervinden.”

Ziet u signalen dat Nederland met een recessie te maken krijgt?

„Er is geen reden al te pessimistisch te zijn. De inflatie in Nederland is nog laag vergeleken met andere Europese landen. De werkloosheid stabiliseert, maar hoort ook tot de laagste in Europa.

„Ik heb het gevoel dat men wel heel pessimistisch is door al op het R-woord [recessie, red.] te wijzen. Laten we eerst de Europese economische groeicijfers over het tweede kwartaal eens afwachten, die binnenkort bekend worden gemaakt.

„De ontwikkelingen in Europa hangen natuurlijk grotendeels af van wat er wereldwijd gaat gebeuren. We zitten in ieder geval in de oranje fase waarin we moeten oppassen. De knipperlichten staan aan. Maar of we werkelijk op een recessie afkoersen of dat we hooguit met enkele jaren van tragere groei te maken krijgen, is nog ongewis. Beide scenario’s zijn mogelijk.”