‘Claron kan alles ontzettend goed voordoen’

Sopraan Claron McFadden werkt met twintig jonge zangers en musici aan een uitvoering van Purcells’ kameropera Dido and Aeneas.

Claron McFadden (midden) en Patricia Gonçalves. Foto Roger Cremers Nederland, Amsterdam, 05-08-2008 Claron McFadden repeteert voor:'Dido and Aeneas - kameropera o.l.v. Claron McFadden en Alessandro Pianu' in het muziek gebouw aan het ij PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Pas op, daar ligt een meterslange koffer van een luit. In de krappe Studio 2 van het Amsterdamse Muziekgebouw aan het IJ is het passen, meten en zweten met twintig jonge musici, zangers en hun soms omvangrijke barokinstrumenten. De meesten zitten op het conservatorium, een enkeling is net afgestudeerd. Coach en sopraan Claron McFadden heeft ze voor de uitvoeringen van Purcells opera Dido en Aeneas zelf bij elkaar gezocht. „Op stemkleur, op muzikaliteit en persoonlijkheid.” Ze lacht. „Dat laatste is soms het belangrijkste. Wat ik wil horen, is vaak niet uit te leggen. Mensen moeten voelen hoe je in barokmuziek je intonatie met de harmonieën moet meekleuren. Dat kun je, of niet.”

Claron McFadden is één van de coaches die in het kader van de Gelderse Muziekzomer werkt met jonge musici. Masterclasses als deze zijn de spil van de Muziekzomer, die als verbreding van de ‘summeracademy’ van het Nationaal Jeugdorkest is ontstaan. Claron McFadden kent de meeste studenten van het conservatorium in Amsterdam, waar ze hoofdvakdocent is. Voor haar is Purcells opera ook een verlenging van het schooljaar. Maar voor de studenten ligt dat anders. „Claron werkt intuïtief”, zegt sopraan Francine Vis (Dido), bijna klaar met haar masteropleiding zang. „Anders dan een ‘gewone’ zangdocent is ze niet technisch gericht, maar op wat je doet met de tekst en de muziek; hoe je onderling communiceert. En ze kan alles ontzettend goed voordoen.”

„Je moet niet draconisch zijn, maar wel de wind eronder hebben”, zegt McFadden. „Doorgaan, oplossingen zoeken. Dat werkt het beste. Studenten staan vaak meer open voor ideeën en het aandragen daarvan dan sommige professionals. En als een zanger van mij leert hoe hij er met zijn lijf en stem voor kan zorgen dat het tempo in een aria niet te snel of te traag wordt, dan heb ik echt iets kunnen bijdragen.”

In het repetitielokaal wordt gewerkt aan de koren. Naast de Japanse violiste staat een Spaanse, daarnaast houtblazers uit Duitsland, Zuid-Afrika en Italië. Het is een representatieve afspiegeling van de Nederlandse conservatoria. „In Amsterdam is de helft van de studenten Nederlands. Ik spreek op school Engels en Frans”, zegt sopraan Francine Vis. McFadden maakt een koerend geluid en trekt de aandacht. „Dit eerste koor moet vrolijk zijn”, zegt McFadden. „Maar met een ondertoon van duisternis; dat tekent de spanning. En denk erom dat jullie elkaar aankijken. Sorry, maar ik moet daar fascistisch in zijn. Als er iemand niet kijkt, beginnen we opnieuw.”

Purcells muziek vult de ruimte. Af en toe springt klavecinist Alessandro Pianu op voor een terzijde, maar McFadden heeft de leiding. „Soms is dat een beetje lastig”, erkent ze voorzichtig. „Alessandro weet alles over deze muziek, heeft allerlei toepasselijke traktaten gelezen. Maar als ik het gevoel heb dat het klinkend resultaat uiteindelijk niet klopt, is het jammer voor de traktaten.”

Opmerkelijk is het dat juist Claron McFadden deze barokopera coacht. In Nederland is ze succesvol en veelgevraagd binnen het eigentijdse repertoire, maar in oude muziek hoor je haar zelden. „Nederland, stempelland! Ik ben in de oude muziek begonnen, maar zing dat repertoire nu vooral in het buitenland.”

In de studio gaat de repetitie verder. „Thanks to these lovesome vales”, zingt het koor. McFadden: „Prachtmuziek, hè? Maar pas op dat je jezelf er juist daardoor niet in verliest.” Als de heks haar stem verheft, acteert McFadden stiekem mee. Ze maakt enge gebaartjes en rolt met haar ogen. De musici zien het niet; die hebben het nog even te druk met de noten.

Kameropera Dido en Aeneas. 8/8 Kapel op het Rijsselt, Eefde; 9/8 Concertzaal, Ooosterbeek; 10/8 Broederenkerk, Zutphen; 11/8 Koepelkerk, Arnhem. Inl: www.muziekzomer.nl

    • Mischa Spel