Bush kritisch over mensenrechten in China

De welkomstceremonie voor de Nederlandse sporters vanochtend in het olympisch dorp in Peking. Morgen starten om 8 minuten over 8 lokale tijd de Spelen. Foto Bas Czerwinski 07-08-2008, Beijing, China. Welkomsceremonie in het Olympisch dorp voor de nederlandse sporters. Delegatie luistert naar volkslied. Foto Bas Czerwinski

De Amerikaanse president Bush heeft vlak voor zijn aankomst vandaag in een zwaarbeveiligd en grondig schoongemaakt Peking een lans gebroken voor „fundamentele vrijheid voor het volk van China”.

„Wij spreken ons uit voor een vrije pers, voor werknemersrechten en voor het recht op vergadering. Niet om de confrontatie met de Chinese leiders te zoeken, maar omdat meer vrijheid de enige weg is waarlangs de mogelijkheden van China voluit benut kunnen worden”, zei Bush.

In de Thaise hoofdstad Bangkok, waar hij onderweg naar Peking een tussenstop maakte, verzachtte Bush zijn directe kritiek op de Chinese autoriteiten door de economische ontwikkeling van China te prijzen. Bovendien liet Bush zich lovend uit over de economische samenwerking met de VS en de opstelling van China in internationale kwesties. Met name over de bijdrage die China heeft geleverd aan de gesprekken met Noord-Korea en Iran over hun nucleaire programma’s is de Amerikaanse president „zeer tevreden”.

Bush zei er verder van overtuigd te zijn dat China zichzelf „op eigen voorwaarden en met in achtneming van de eigen tradities” zal hervormen. China zal ontdekken, denkt de vertrekkende Amerikaanse president, dat „mensen die zeggen wat zij denken en in God geloven geen directe bedreiging zijn voor de toekomst van China”.

De Chinese autoriteiten reageerden niet meteen op het vrijheidspleidooi van Bush, die naar eigen zeggen warme banden onderhoudt met de Chinese president en partijleider Hu Jintao. Volgens de Chinese hoogleraar Wu Jianmin wordt dergelijke kritiek „meestal niet zo gewaardeerd”.

Vervolg Bush: pagina 4

#8216;Relatie China en VS nog nooit zo goed’

BUSH

Vervolg Bush: pagina 4

Volgens de Chinese hoogleraar Wu Jianmin, oud-diplomaat in Washington, later ambassadeur in Den Haag en Parijs en nu deken van Chinese ambassadeurs in Europa en de VS, zijn de relaties tussen de VS en China „nog nooit zo goed geweest als de afgelopen zeven jaar”. Terwijl in de VS de kritiek op het Chinese beleid in Soedan en Birma toenam, bleven de verhoudingen op het hoogste niveau „allerhartelijkst”.

Wu, een adviseur van het Chinese politbureau, is van mening dat je kritisch kunt zijn over het buitenlandse beleid van Bush in het Midden-Oosten, maar „in het Verre Oosten oogst hij veel lof”. „Een deel van de Westerse kritiek heeft meer weg van een lastercampagne tegen China dan van een opbouwende, zinvolle discussie. Bush heeft geïnvesteerd in goede relaties en hij heeft de Chinese president altijd als een gelijke beschouwd. Dat is een betere manier om met een Chinees om te gaan”, aldus ambassadeur Wu.

Bush heeft bovendien tot zichtbare tevredenheid van de Chinese overheid en het bedrijfsleven iedere poging tegengehouden van het Amerikaanse Congres om de handelsrelaties met China in stelling te brengen bij de mensenrechtendiscussie. Onder Bush’ voorganger Clinton werd dit verband al doorgeknipt tot groot genoegen van het Amerikaanse bedrijfsleven en de Chinese regering.

Het feit dat Bush zich meteen keerde tegen een boycot van de Olympische Spelen vanwege de verwikkelingen in Tibet, wordt in Peking ook hogelijk gewaardeerd. „Toen Bush net was aangetreden waren er allerlei spanningen en die werden verergerd door het incident met het Amerikaanse spionagevliegtuig. [Dat in 2001 op het Chinese eiland Hainan een noodlanding moest maken.] Dat is allemaal verleden tijd, ook omdat in de VS aanzienlijk verstandiger wordt gedacht over Taiwan”, stelt Wu.

Achter en voor de schermen heeft de Amerikaanse regering de afgelopen jaren de Taiwanese regering aangemoedigd de relaties met China te verbeteren. De VS keerde zich ook tegen een referendum over Taiwanese onafhankelijkheid en vorige maand werden de wapenleveranties aan het eiland bevroren.

De uitgesproken kritiek op het mensenrechtenbeleid zal president Hu er volgens diplomaat Wu niet van weerhouden Bush te ontvangen „als een eregast en een vriend van China”.

    • Oscar Garschagen