Saluutschoten voor dissident Solzjenitsyn

Aleksandr Solzjenitsyn is vandaag bij een klooster in Moskou begraven. Zijn familie, president Mjedvjedev en honderden belangstellenden waren daarbij aanwezig.

De weduwe van Solzjenitsyn neemt afscheid van hem, kort voor de begrafenis van de dissidente schrijver en intellectueel vanochtend bij een klooster in Moskou. Foto AP Alexander Solzhenitsyn's widow, Natalya, mourns, as he lays in state, in Moscow on Tuesday, Aug. 5, 2008 during a farewell ceremony. For the Russians who braved a pelting rain to pay tribute to Alexander Solzhenitsyn on Tuesday, his death marked the end of a brave and defiant generation.(AP Photo/Mikhail Metzel) Associated Press

Het is half een als de weduwe Solzjenitsyn en haar drie zoons voor de kist op hun knieën vallen en in gebed gaan. Een kleinzoontje van drie jaar oud moet huilen, zijn vader slaat kruisen en heeft geen tijd voor hem.

De liturgie in het zestiende-eeuwse Donskoj-klooster is dan al vier uur aan de gang. Met vele honderden zijn de bewonderaars van Aleksandr Isajevitsj Solzjenitsyn komen opdagen om hem de laatste eer te bewijzen. Ze zijn van alle leeftijden en religies.

En ze hebben een ding gemeen: ze bewonderen de overleden schrijver om zijn boeken over de Goelag. „Hij is degene die de hele wereld als eerste heeft laten zien wat er in de Sovjet-Unie aan de hand was”, zegt de schrijfster en voormalige dissidente Elena Diakova. „We stalen zijn Een dag van Ivan Denisovitsj uit de bibliotheek en verslonden het. En toen kwam de Goelag Archipel, die we ’s avonds overschreven om het via de ‘samizdat’ te kunnen verspreiden. Aleksandr Isajevitsj is een heilige en een groot schrijver.”

President Medvedev is ook gekomen. Hij slaat het vaakst van alle aanwezigen een kruis, als een nieuwe bekeerling. Een andere bewonderaar van de schrijver zegt: ,,Allemaal politiek. De president komt hier heus niet om Aleksandr Isajevitsj.”

Achter de door de politie bewaakte toegangsweg naar het graf staat een groepje jongeren. „We hebben net op ons instituut een film over Solzjenitsyn gemaakt”, zegt de negentienjarige Joeri Besonnov. „Hij was een geweldige schrijver, die nog generaties meekan.”

Na de gezangen klinken saluutschoten en speelt een militaire kapel een mars. Solzjenitsyn was tenslotte ook kapitein. Even later marcheert de kapel af. Aan het vaandel prijkt een zwarte doek.

Ook Medvedev vertrekt nu, omringd door secretaresses en minister Soerkov. Nu mag het volk naar het graf. Het wordt dringen. De Russische emigrante Natalia Lobastov is uit Australië overgekomen voor de begrafenis. „Mijn hele familie is onder het communisme uitgeroeid”, zegt ze. „En Aleksandr Isajevitsj heeft er als eerste over geschreven. In dit land heeft nog niemand verantwoording voor die misdaden afgelegd.” Ze dringt naar voren met haar twee rozen, een even getal, want het is voor de doden.

De 35-jarige dichter Sergej Brel staat ook in de rij. „Solzjenitsyn is behalve een groot schrijver ook de historicus van de twintigste eeuw in ons land”, zegt hij. Hij legt een boekje van zichzelf op het graf.

    • Michel Krielaars