Zo besloten is Hyves dus niet

In drie recente rechtszaken oordeelden rechters over beledigende uitspraken op internet. Daaruit blijkt dat in elk geval gebruikers van Hyves moeten oppassen wat ze op hun profiel zetten.

De tijd dat je alles op internet kon zetten zonder dat er een haan naar kraaide, is voorbij. Onlinepublicisten worden in toenemende mate door de rechter teruggefloten als het gaat om openbare uitlatingen. Maar over de vraag wat openbaar is, zijn de rechters het nog niet eens.

Gisteren werd een 31-jarige vrouw uit Drenthe door de politierechter in Assen veroordeeld tot een voorwaardelijke werkstraf van 40 uur en het betalen van 522 euro smartegeld aan haar ex-vriend wegens uitlatingen op een Hyvesprofiel. Hyves is een sociaal netwerk met meer dan 7 miljoen leden. Volgens marktonderzoeksbureau Multiscope is deze site na google.nl de meest bezochte website van Nederland.

De vrouw schreef op haar besloten profiel dat haar ex-vriend, met wie ze een vijfjarig zoontje heeft, pedofiel is. „Ik moet mijn kind meegeven aan een pedo”, schreef ze. De vrouw had haar vermoedens over de seksuele voorkeur van de vader van haar kind gemeld bij verschillende instanties, maar vond daar geen gehoor.

De advocaat van de verdachte voerde aan dat de vrouw de wet niet overtrad. Ze zou de uitlatingen niet in de openbaarheid hebben gedaan, maar op een besloten profiel dat alleen toegankelijk is voor haar vrienden. Hij vergeleek zo’n afgesloten profiel met de beslotenheid van een huiskamer.

De rechter was het niet met hem eens. Omdat iedereen die als vriend wordt toegevoegd kennis kan nemen van de inhoud van een besloten profiel, zijn de uitlatingen wel degelijk openbaar. Ook kan de beschuldiging van pedofilie volgens de rechter een eigen leven gaan leiden binnen de Hyvesvriendenclub.

In een andere rechtszaak over beledigende uitspraken, die in juni voor de Europese strafkamer van de rechtbank in Amsterdam diende, vond de rechter het discussieforum Polinco – een samentrekking van Politiek Incorrect – niet openbaar, omdat de site niet gemakkelijk te vinden is. Wie berichten wilde lezen of schrijven op Polinco – de site is in april 2007 opgeheven – moest zich bovendien registreren. De verdachte werd daarom vrijgesproken van belediging van homoseksuelen, allochtone vrouwen en joden.

ICT-jurist Steven Ras van adviesbureau ICTRecht in Beverwijk kan zich voorstellen dat een rechter Hyves minder besloten vindt dan een forum als Polinco. „Je moet je voor beide sites registreren, maar bij Hyves is het voor veel mensen de bedoeling dat ze zo veel mogelijk vrienden verzamelen. Op die manier wordt informatie snel verspreid.”

Bert-Jaap Koops, hoogleraar ICT en recht aan de Universiteit van Tilburg, zegt dat hij de uitspraken eerder andersom had verwacht. „Iedereen kon lid worden van Polinco. Bij Hyves bepaalt de eigenaar van het profiel wie toegang krijgt. In die zin zou ik Polinco eerder openbaar noemen dan een besloten Hyvesprofiel.”

Hyves speelde ook een rol in een andere recente gerechtelijke uitspraak. Een man maakte zijn ex-vriendin en haar vriend zwart op een Hyvesprofiel en een website die hij onderhield onder de voor- en achternaam van zijn ex-vriendin. Hij publiceerde intieme details over de vrouw en haar vriend. Ook zette hij foto’s van zijn ex-vriendin op internet.

Uit de uitspraak: „De absurde hardnekkigheid waarmee de verdachte in zijn onbetamelijke gedrag volhardde, wijst er op dat hij er kennelijk op uit was om de slachtoffers publiekelijk te kwetsen en maatschappelijk te beschadigen.” De rechter verbood de man om zich voortaan „via internet, weblog, e-mail, sms, krant, persoonlijke schrijvens en circulaires of anderszins” uit te laten over de vrouw en haar vriend.

Meer over ‘semi-openbare websites’ en discussie op nrc.nl/uitspraak (afl. 8)

    • Marie-José Klaver