Koopbereidheid

Soms is het werkelijke nieuws waarom iets nieuws is.

Vorige week sloegen alle kranten en journaals alarm: het consumentenvertrouwen is ingestort!

Hoe we dat weten? Iedere maand peilt het CBS ons ‘gevoel’ over de economie met een enquête van maar liefst vijf vragen, afgenomen onder maar liefst duizend gezinnen. ‘Vindt u het een gunstige of ongunstige tijd om grote aankopen te doen?’ wil het CBS dan weten. ‘Koopbereidheid’ noemen ze dat. De antwoorden blijken af te hangen van twee factoren: het humeur en het weer.

Visualiseert u zich dat even. Man komt thuis van opnieuw een avond overwerken, zeiknat van de regen, met een boete voor door rood fietsen op zak. Op zijn bankafschrift ziet hij dat zijn salaris nog niet is overgemaakt, en dat vrouwlief vier paar schoenen heeft gekocht van het geld dat hij had gespaard voor een iPhone. Dan verschijnt er plots een e-mail van het CBS in de inbox: of meneer De Vries nog van plan is binnenkort een bankstel of auto te kopen?

Schatting: koopbereidheid nul.

Niet dat ik twijfel aan de uitslag van deze onheilspellende peiling: mensen hebben alle reden om pessimistisch te zijn over de economie. De kredietcrisis blijft om zich heen slaan en de beurskoersen dalen even hard als de olieprijs stijgt. Geen wonder dat mensen hun hand op de knip houden.

Maar wacht eens even.

Is dat slecht nieuws dan? Ja, wel als je kritiekloos aanhanger bent van het dogma dat de economie moet groeien, omdat ‘meer welvaart’ zogenaamd ook ‘meer welzijn’ betekent. Maar de ironie wil dat precies die gedachte de drijvende kracht achter alle misère is.

Want wat is de oorzaak van de kredietcrisis geweest? Banken die verblind door winstbejag hypotheken hebben aangesmeerd aan mensen die bezeten door consumptiedrang huizen hebben gekocht die ze niet konden betalen. En vanwaar die hoge olieprijs? Een continent dat al jaren meer consumeert dan het opkan en weigert op dieet te gaan omdat het naast verslaafd aan olie ook verslaafd aan shoppen is.

Dat het consumentenvertrouwen is ingestort, is dus eigenlijk een hoopvol teken. Maar geen journalist die durft te vloeken in de kapitalistische kerk.

Dat is pas nieuws.

Rob Wijnberg

    • Rob Wijnberg