Het is een bijna-auto en dus stoer

Een brommobiel mag maximaal 45 kilometer per uur, maar rijdt op de grote weg.

„Je hebt alleen een bromfietsrijbewijs nodig. Maar het is geen bromfiets.”

Een ‘45 km’-autootje, bijvoorbeeld om mee naar school te gaan. Foto Hollandse Hoogte Nederland, Utrecht, 14-12-2006. Foto: Rob Huibers / Hollandse Hoogte. Aixam 400 XL brommobiel op een parkeerterrein met op de plaats van het nummerbord een kentekenplaat met het woord HUMMER. (Naamsvermelding zoals hierboven is verplicht) Hollandse Hoogte

„Toch wel raar, dat je hier geen rijbewijs voor nodig hebt”, zegt Anneke Kasteel uit Wassenaar. Haar dochter Lisa (16) zit achter het stuur van haar zojuist aangeschafte brommobiel en rijdt een rondje op het parkeerterrein van de dealer. Nog wat onwennig, want het is de eerste keer. „Net een echte auto eigenlijk”, zegt haar moeder.

Vanaf volgende maand rijdt Lisa elke dag zo naar school. Maar niet op het fietspad. Dat is verboden terrein voor een brommobiel, heeft ze net gehoord. Een beetje verbaasd is ze. Een brommobiel valt toch onder dezelfde regels als een brommer en scooter? Buiten de bebouwde kom niet. Het voertuig moet de grote weg op, tussen auto’s die soms 70 of 80 kilometer per uur rijden. Anneke Kasteel fronst haar wenkbrauwen. „Misschien een goed idee wat rijlessen te volgen. Of nog oefenen op een parkeerterrein.”

Voor jongeren onder de achttien geldt de brommobiel vaak als een ‘bijna-auto’. Van een suf imago is geen sprake, stelt Lisa Kasteel. „Bij ons op school is het heel cool, want je bent 16 en je hebt al een auto.”

Het leek eerst een hype, een paar jaar geleden begonnen in Friesland en Groningen. Jongeren die via Marktplaats een tweedehands brommobiel of invalidenvoertuig kochten, de ‘45 km’-autootjes eigenhandig opknapten en ermee naar school reden. De reacties waren soms schamper. Wie wil gezien worden in zo’n langzaam karretje? Nu, een paar jaar later, is een middelbare scholier die in een brommobiel naar school komt geen uitzondering meer.

Wettelijk is een brommobiel een bromfiets op vier wielen. Maar het citroengele wagentje van Lisa Kasteel doet niet onder voor een reguliere auto: een volwaardig dashboard, een binnenspiegel en twee zijspiegels, een gaspedaal en een rempedaal. Schakelen hoeft niet, zoals bij een automaat; het pookje in het midden heeft twee standen, vooruit en achteruit. Eén belangrijk verschil is er wel: het wagentje gaat niet harder dan 45 kilometer per uur.

In de showroom van Minicar Centre in Amsterdam staan de nieuwste modellen brommobielen. Sommige zijn groter dan een Smart-auto. Bedrijfsleider Mario Boots ziet wel wat in een speciaal rijbewijs voor brommobielen. „Nu heb je alleen een bromfietsrijbewijs nodig. Maar je kunt dit toch niet vergelijken met een bromfiets.”

Volgens verschillende garagehouders staan ouders vaak achter de keuze van hun zoon of dochter. Wim Both van het gelijknamige brommobielcentrum in Lekkerkerk: „Meisjes in de zorg die nachtdiensten moeten draaien voelen zich ’s avonds veiliger in een brommobiel dan op een scooter, waar ze vanaf kunnen worden getrokken. De gesloten constructie geeft iets veiligs.”

Veilig Verkeer Nederland (VVN) zet daarentegen vraagtekens bij de veiligheid van de brommobiel en andere ‘speciale voertuigen’. Volgens VVN-medewerker Luc Veeger lopen brommobielrijders tussen auto’s een groter risico. „Een brommobiel is veel kwetsbaarder, want hij hoeft niet aan dezelfde veiligheidseisen. Een botsing met een auto overleeft de brommobielbestuurder vaak niet.” Veeger vindt dat het tijd is om brommobielen tegen het licht te houden. „Het is vreemd dat een brommobiel aan andere eisen moet voldoen dan een vergelijkbaar voertuig.”

De brommobiel werd in 1995 in Nederland geïntroduceerd. Volgens Harold Bresser van de RAI Vereniging afdeling speciale voertuigen rijden er voornamelijk ouderen en „sociaal zwakkeren” in het autootje. De brommobiel wordt soms ook aangeduid als ‘invalidenvoertuig’. Ten onrechte, zegt Patrick van Manen van de grootste verkoper van ‘45 km’-auto’s in Nederland, Waaijenberg. Invalidenvoertuigen hebben dezelfde snelheidsbeperking, maar verschillen in omvang en vallen onder andere regels. Omdat ze smaller zijn dan 1 meter 10 mogen ze wel op het fietspad rijden. Er is geen brommerrijbewijs voor nodig om erin te rijden en parkeren mag op de stoep.

De Rijksdienst Wegverkeer (RDW) is sinds vorig jaar begonnen met verplichte kentekens voor brommers en brommobielen. De cijfers van het RDW laten een duidelijke piek zien in het aantal geregistreerde brommobielen onder 16- en 17-jarigen vergeleken met de categorie jongeren tussen 18 en 27 jaar. Toch is het niet aannemelijk dat jongeren massaal overstappen op de brommobiel, want het voertuig is relatief duur. Een nieuwe brommobiel kost ruim 10.000 euro. Een tweedehands model komt al gauw op 5.000 euro.

Lisa Kasteel had geluk; een deel van het aankoopbedrag betaalde ze van haar eigen zakcenten, de rest legden haar ouders bij. „Misschien blijft de brommobiel beperkt tot welvarende buurten, Wassenaar en ’t Gooi”, zegt haar moeder Anneke Kasteel.

    • Willemien Veldman