Fortis stopt met mooi weer spelen

Fortis lijkt eindelijk te hebben ingezien dat er problemen zijn. Het afgelopen jaar heeft de Belgisch-Nederlandse bank-verzekeraar voortdurend uitdrukking gegeven aan zijn vertrouwen en optimisme, ondanks de veel te dure overname van een deel van ABN Amro en de hoge kosten van zijn avonturen op de markt voor hypotheekobligaties. De weigering om de realiteit onder ogen te zien heeft bijgedragen aan een daling van de beurskoers met 65 procent en een rebellie onder de aandeelhouders tegen het plotseling aantrekken van extra kapitaal.

Maar de nieuwe interim-topman Herman Verwilst klinkt pessimistischer – en daardoor realistischer – dan zijn afgezette voorganger en veel langer dienende collega’s bij andere banken. Gisteren had Verwilst het over de aanhoudende onrust op de kredietmarkten en verslechterende economische omstandigheden. Fortis zinspeelde nu zelfs op afboekingen op zijn deel van ABN Amro.

De nieuwe toon kwam echter te laat om de resultaten over het eerste half jaar te kunnen redden. De nettowinst is ten opzichte van een jaar geleden met de helft gedaald. Dat was minder erg dan analisten hadden verwacht, maar het goede nieuws beperkte zich tot de verzekeringstak. Bij de bankdivisie werd Fortis geconfronteerd met hogere financieringskosten en mogelijke toekomstige verliezen op de nog steeds omvangrijke portefeuille met hypotheekobligaties, ter waarde van 41,7 miljard euro. Deze effecten werden weliswaar afgewaardeerd naar 39 cent per dollar, maar dat is nog steeds boven het niveau van de recente verkoop door Merrill Lynch voor 22 cent per dollar.

En dan is er nog de kwestie van het kapitaal. Fortis doet zijn best om te benadrukken dat dat stabiel is. Maar het kernkapitaal van 7,4 procent wordt geflatteerd door zogenoemde hybride financiële instrumenten. Fortis wil ook zijn balans schragen door voor 3 miljard euro aan niet tot de kernactiviteiten behorende belangen te verkopen, en een soort niet tot verwatering leidende kapitaalinstrumenten uit te geven.

Maar deze plannen beginnen een steeds buitenissiger indruk te maken. Fortis moest onlangs al een aantal commerciële kredietdivisies aan Deutsche Bank verkopen voor 300 miljoen euro beneden de nettowaarde. En door de recente aandelenuitgifte kan de bank tot 2009 geen nieuwe aandelen meer op de markt zetten, zelfs niet als er kopers voor gevonden zouden kunnen worden.

Fortis heeft het duidelijk zwaar. Het was al een van de goedkoopste financiële aandelen in Europa, en de koers daalde na de bekendmaking van de resultaten nog eens met 3 procent. Maar om een probleem te kunnen oplossen moet je het eerst onderkennen. Fortis zou nu eindelijk klaar kunnen zijn om de lange weg naar herstel in te slaan.

Jeffrey Goldfarb