Donkeroranje betekent ‘onbetrouwbaar artikel’

Internetencyclopedie Wikipedia wordt meestal niet gezien als een betrouwbare bron. Een beoordelingssysteem van de deelnemers moet daar verandering in brengen.

De filosoof Jean François Moufot is twee keer gestorven. Eén keer in 1842 en nog een keer in 2008, toen ontdekt werd dat de wiskundige een Wikipedia-hoax was. Het Wikipedia-artikel over de verzonnen Fransman heeft bijna vier jaar online gestaan in de Nederlandse, Duitse, Franse en Engelse versie van de online encyclopedie.

Een Duitse vrijwilliger van Wikipedia ontdekte vorige maand dat Moufot in geen enkele wetenschappelijke bron voorkomt. Hij speurde verder en ontdekte dat de filosoof nooit heeft bestaan. Na overleg op Wikipedia werd besloten het artikel te verwijderen.

De schrijver van het artikel, de Nederlander René Dings, is vervolgens op de hoax aangesproken. Dings, eigenaar van websitebureau Tremani, zegt dat hij het artikel heeft geplaatst om uit te vinden hoe goed Wikipedia werkt. De ontdekking van de Moufot-grap is wat Dings betreft „een bewijs van de kracht van Wikipedia”. Hij merkt op dat het blijkbaar mogelijk is om met veel mensen tegelijk een serieuze encyclopedie samen te stellen met een minimum aan fouten: „Fouten op Wikipedia worden namelijk altijd wel een keer door iemand ontdekt, dat is nu weer duidelijk aangetoond.”

Onderzoekers van de University of California in Santa Cruz hebben een programma ontwikkeld waarmee de betrouwbaarheid van Wikipedia-artikelen wat sneller kan worden aangetoond.

WikiTrust, dat door de Californische universiteit wordt getest op een digitale kopie van de volledig Engelstalige versie van Wikipedia uit 2007, kijkt naar de betrouwbaarheid van auteurs en voorziet artikelen van een kleurcode. Lichtoranje staat voor zeer betrouwbaar en donkeroranje voor zeer onbetrouwbaar.

De software bepaalt de betrouwbaarheid van een auteur aan de hand van reacties van andere Wikipedianen. Als de bijdragen van een bepaalde auteur altijd snel weer worden teruggedraaid, is dat slecht voor zijn reputatie. Blijven artikelen en wijzigingen bestaan dan groeit de betrouwbaarheid van een Wikipediaan.

René Dings zegt dat het artikel over Moufot het enige verzonnen lemma van zijn hand is. De ruim honderd andere Wikipedia-artikelen die hij heeft geschreven of waaraan hij heeft meegewerkt, zijn volgens hem wel betrouwbaar. WikiTrust zou de andere bijdragen van Dings echter een donkeroranje code geven op grond van zijn nepartikel.

Oscar van Dillen, voorzitter van de Vereniging Wikimedia Nederland, is enthousiast over WikiTrust. „Ik juich de toepassing van WikiTrust toe, het programma maakt de inhoud van Wikipedia makkelijker te controleren”, aldus Van Dillen, die werkzaam is als componist en docent aan het Rotterdams Conservatorium. „Voor bezoekers zijn de kleurcoderingen erg handig om de betrouwbaarheid van een artikel te bepalen.”

Van Dillen gelooft niet dat een programma als WikiTrust nepartikelen kan voorkomen. „Dat gebeurt nu eenmaal zo nu en dan.” Dat het artikel over Moufot bijna vier jaar online heeft gestaan voordat werd ontdekt dat het nep was, lijkt een uitzondering. „Meestal worden fouten sneller ontdekt. Dit artikel is in 2004 verschenen, toen was Wikipedia nog niet zo populair in Nederland.”

Hoe snel fouten uit artikelen op Wikipedia worden verwijderd, testte het tijdschrift PC Pro Magazine in augustus 2007. De redactie voegde tien fouten aan artikelen toe. Negen fouten werden binnen een uur hersteld, bij een andere test werden twee fouten binnen twee minuten verbeterd – twee bleven onopgemerkt.

Een slechte beoordeling van WikiTrust zou René Dings niet hebben weerhouden van het schrijven van een nepbijdrage. „Ik had nooit verwacht dat het artikel zolang onontdekt zou blijven. Ik had gehoopt dat de pagina na een uur al ontdekt zou zijn.” Na de ontdekking was even sprake dat hij verwijderd zou worden van Wikipedia: „Dat is natuurlijk wèl heel slecht voor je reputatie.”

Bekijk het project via http://trust.cse.ucsc.edu