De tv gaat wéér op zoek naar de ware

De zoektocht naar de ware staat centraal in een groot aantal tv-formats dit seizoen.

Of het nu gaat om snelle singles, werkende moeders of zoekende veertigers.

Kijkcijferkanon Boer zoekt vrouw van de KRO is de grote inspiratiebron voor veel nieuwe datingprogramma’s die het komend seizoen op tv verschijnen. De KRO zelf ontwikkelt bijvoorbeeld het programma Dr. Love dat is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. „Nederland is gefixeerd op romantiek en passie die is gevoed door Hollywood”, zegt drs. Maarten Berg, sociaal-psycholoog aan de Erasmus Universiteit die aan de pilot meewerkt. „Maar dat is een novum in de menselijke geschiedenis. Het fundament voor een stabiele relatie vormen hetzelfde sociale milieu, eenzelfde kijk op levensvragen of geloof en natuurlijk speelt ook de economische component een rol.”

In de eerste koppelshow in Nederland, Op Goed Geluk met Carry Tefsen, was gevatheid de basis voor een date. In 1987 mocht een single vragen stellen aan drie kandidaten die hij of zij niet kon zien. Met de blind gekozen winnaar werd een reisje gemaakt. Pijnlijk hilarisch waren de ontnuchterende interviews na afloop. Hij of zij vormde vaak toch niet de perfect match.

Op Goed Geluk was gebaseerd op het Amerikaanse The Dating Game en werd gemaakt door John de Mol. De opvolger van zijn controversiële De Gouden Kooi gaat ook over de zoektocht naar de ware, maar dan in een laboratoriumsituatie. In de dagelijkse realitysoap Can’t buy me love worden twaalf „goedgebekte singles tussen de 18 en 35 jaar” drie maanden opgesloten in een villa in Eemnes om een relatie op te doen en geld te verdienen met opdrachten. Spelelementen als wegstemmen en de entree van nieuwe „bloedmooie” kandidates moeten de emoties aanwakkeren. De nieuwe serie is vanaf 1 september te zien op RTL 5.

In diezelfde maand begint bij RTL 8 de realityserie Irish Matchmaker waarin drie Nederlandse vrouwen in Ierland op zoek gaan naar hun ideale man. Ze krijgen begeleiding van de zelfbenoemde ‘liefdesmakelaar’ Willie Daly wiens familie gespecialiseerd is in koppelen.

En vrouwenzender Net5 volgt vanaf volgend maand drie alleenstaande, werkende moeders, allen dertigers, in de realityserie Alleen nog een man, gebaseerd op een Zweeds format. In deze door Eyeworks gemaakte afvalrace hebben de geportretteerden ieder de keuze uit tien tot vijftien mannen.

De KRO begint pas in mei 2009 met een nieuwe reeks Boer zoekt vrouw. Eerst volgt Dr. Love, gepresenteerd door Anita Witzier. Wetenschappers proberen singles te koppelen aan hun ideale partner op basis van sociologische en psychologische eigenschappen. „Opmerkelijk is dat je in Nederland voor alles professionele hulp kunt krijgen, behalve voor een grote levensvraag als de liefde”, zegt Maarten Berg die door productiemaatschappij Palmplus is gevraagd mee te werken. „Uit onderzoeken blijkt dat een relatie sterker samenhangt met welbevinden dan bijvoorbeeld vriendschappen of inkomen.”

Hij noemt menig zoektocht naar een partner echter ‘amateuristisch’. „We laten het aan het toeval over, gaan af op eerste indrukken, zijn geneigd om dezelfde fouten te herhalen als het misloopt.” De basis voor Dr. Love zijn wetenschappelijke testen om inzicht te krijgen of twee mensen bij elkaar passen. Dat klinkt niet erg romantisch voor een tv-show, waar blijft de vonk die moet overspringen?

Volgens Berg is het idée fixe in het Westen dat een gepassioneerde verliefdheid dé voorwaarde zou zijn voor een langdurige relatie. „Uit biochemisch onderzoek blijkt dat verliefdheid te vergelijken is met een geestesstoornis”, zegt hij. „Hersendelen die normaal voor een kritische kijk zorgen zijn minder geactiveerd bij verliefdheid.” Een evolutionaire functie van verliefdheid is om nageslacht te produceren, maar volgens Berg niet om levenslange relaties tot stand te brengen. „Door de korte duur van verliefdheid, krijgen veel mensen later te maken met ontnuchtering.”

Met Dr. Love wil hij laten zien aan mensen, die louter geloven in de geheimzinnige chemie van verliefdheid, dat een radicaal andere benadering meer garantie kan bieden voor succes. „In India blijkt uit onderzoek dat gearrangeerde huwelijken vaker slagen dan relaties die ‘spontaan’ zijn ontstaan.”

Over het slagingspercentage van het programma Dr. Love durft hij geen uitspraken te doen. „Het zou makkelijker zijn als het om duizenden mensen ging die we op deze manier aan een partner zouden helpen, maar bij tv gaat het om hele kleine aantallen.”

Singles Dennis (begin 40) en Anouk (begin 30) uit de proefaflevering worden kort geportretteerd op de site drlove.kro.nl. Beiden hebben een leuke baan, een eigen huis, veel hobby’s en veel vrienden. Ze horen niet tot de categorie moeilijk bemiddelbaar. En dat is de overeenkomst met al die andere datingprogramma’s. Op tv is de single zelden een kneus en doorgaans niet ouder dan vijftig.

    • Mirjam Keunen