IAEA keurt akkoord India en VS goed

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in Wenen heeft gisteren goedkeuring verleend aan het nucleaire akkoord tussen de Verenigde Staten en India. De 35-koppige raad van gouverneurs steunde het plan, dat volgens voorzitter Mohamed ElBaradei bijdraagt aan nucleaire ontwapening in de wereld.

Drie jaar geleden kwamen de Amerikaanse president George W. Bush en de Indiase premier Manmohan Singh overeen dat de VS nucleaire technologie en brandstof voor kerncentrales gaan leveren aan India, dat een groeiend energietekort wil bestrijden met kernenergie. Het akkoord is controversieel omdat India een kernmacht is en op gespannen voet staat met buurland Pakistan, terwijl het weigert het Non-Proliferatieverdrag te ondertekenen. Vorige week overwon Singh een regeringscrisis die was ontstaan naar aanleiding van het akkoord.

Het IAEA heeft nu ingestemd met de inspectie van veertien Indiase kernreactoren door de Verenigde Naties. India weigert zijn militaire nucleaire installaties open te stellen voor controle. Critici van het akkoord vrezen dat India door de ambigue formulering van de afspraken met het IAEA de toegang tot de opengestelde reactoren alsnog kan beperken.

ElBaradei ziet het akkoord als een methode om India via een omweg alsnog binnen de non-proliferatiegemeenschap te halen. Volgens hem zijn de afspraken „goed voor India en goed voor de wereld.” Hij sprak van „een zeer grote stap voorwaarts naar het begin van civiele nucleaire samenwerking met India terwijl ook het non-proliferatiebeleid van de wereld versterkt wordt”. Het hoofd van de Indiase Atoonenergiecommissie, Anil Kakodkar, zei te hopen dat de wereld India „een schone, onvoorwaardelijke vrijstelling” verleent.

Hoewel alle landen instemden met het akkoord, waren er ook kritische geluiden. Oostenrijk vroeg om een wettelijk bindende lijst van te inspecteren installaties. Naar verluidt hebben ook Ierland en Zwitserland zorgen over het akkoord. Iran, dat onder grote internationale druk staat omdat het land verdacht wordt van de ontwikkeling van een kernwapen, is geen lid van het agentschap maar had spreektijd aangevraagd. Teheran vreest dat de „Amerikaanse dubbele standaard” een precedent gaat vormen voor Israëlische „clandestiene wapenactiviteiten”. Iran heeft het Non-Proliferatieverdrag wel ondertekend, Israël niet.

De kernmachten India en Pakistan hebben sinds hun ontstaan in 1947 drie oorlogen gevoerd. Islamabad zegt dat de instemming van het IAEA „de kansen op een nucleaire wapenwedloop op het subcontinent dreigt te vergroten”.

India en Pakistan voeren sinds vier jaar voorzichtige vredesbesprekingen over Kashmir, maar die hebben nog niets opgeleverd. Gisteren zei de Indiase minister van Buitenlandse Zaken Menon dat recente aanslagen in India, en een zelfmoordaanslag op de Indiase ambassade in Kabul in juni, het vredesproces hebben geschaad. Vandaag ontmoeten Singh en de Pakistaanse premier Gilani elkaar in Colombo. (AP, Reuters, AFP)