Sorry, deze site is toch geblokkeerd

Tijdens de Spelen in Peking zou voor de buitenlandse media geen censuur gelden.

Maar „onbeperkt” toegang tot het internet blijkt „voldoende” toegang te zijn.

In China wordt het wel The Great Firewall genoemd, de blokkade van bepaalde politiek gevoelige websites, zoals die van Amnesty International, sites over Tibet, de verboden spirituele Falungong-beweging, de Taiwanese onafhankelijkheid of sites over het neerslaan van de protesten op het Tiananmenplein.

Voor Chinese burgers horen dergelijke internetblokkades bij het dagelijks leven, maar tijdens de Olympische Spelen zou voor de buitenlandse media geen censuur gelden, zo was in de aanloop naar het evenement verzekerd. Maar deze week werd duidelijk dat die afspraak weinig om het lijf had. Buitenlandse journalisten die vanuit het olympische perscentrum in Peking werkten, klikten ook tevergeefs op de Chineestalige sites van de Britse omroep BBC en de Duitse zender Deutsche Welle.

De Chinese webcensuur heeft inmiddels ook het internationaal olympisch comité (IOC) in verlegenheid gebracht. Gisteren bleek in Peking dat een van de belangrijkste contactpersonen binnen het IOC voor de media, het Australische IOC-lid Kevan Gosper, niet op de hoogte was van afspraken tussen het IOC en het Chinese organisatiecomité van de Spelen, BOCOG, over de internetcensuur voor buitenlandse media.

Gosper, hoofd van de perscommissie van het IOC, zei gisteren in Peking tegen buitenlandse journalisten dat hij zelf ook verrast was door de beperking van de toegang tot sommige gevoelige websites voor buitenlandse verslaggevers in China. De Chinese organisatoren van de Spelen hadden volgens Gosper vooraf herhaaldelijk verzekerd dat de internationale pers in China tijdens de Spelen geen beperkingen zouden hebben bij de toegang tot internet.

Aan de vooravond van de Spelen blijkt echter dat het IOC met de Chinese organisatoren is overeen gekomen dat bepaalde sites wél geblokkeerd worden voor de buitenlandse verslaggevers die de Spelen willen verslaan. „Dit is zeker niet wat wij de internationale media hebben gegarandeerd”, aldus Gosper in Peking tegen buitenlandse journalisten.

Gosper voelde zich persoonlijk in zijn hemd gezet omdat hij de afgelopen maanden voortdurend namens het IOC uitdroeg dat er geen beperkingen zouden gelden voor de buitenlandse pers in China. „Dit is zeker genant voor mij, omdat ik tot 48 uur geleden heb verzekerd dat er vrije en onbeperkte toegang tot internet zou zijn”, zei Gosper. „Niemand is in de publiciteit getreden namens BOCOG of het IOC om te zeggen: sorry, maar maar er zijn bepaalde internetsites die worden geblokkeerd.”

De Australiër zei niet te weten wie binnen het IOC precies de afspraken met de Chinese organisatie heeft gemaakt. Hij voegde eraan toe dat het hem zou verbazen als de internetblokkade is ingesteld zonder dat IOC-voorzitter Jacques Rogge daarvan op de hoogte zou zijn gesteld.

Rogge, die gisteren in Peking aankwam, wilde nog niet reageren op alle commotie. Ook hij heeft de afgelopen maanden gezegd dat de media geen beperkingen zou worden opgelegd tijdens de Spelen. Bovendien heeft Rogge altijd betoogd dat China juist meer open zou worden dankzij de toekenning van de Olympische Spelen aan het land. „Voor het eerst zullen de buitenlandse media vrij verslag kunnen doen vanuit China en hun werk vrij kunnen publiceren”, zei de IOC-voorzitter twee weken geleden nog tegenover het Franse persbureau AFP. „Er zal geen censuur gelden voor het internet.”

De blokkade van sommige websites kwam deze week naar buiten toen de woordvoerder van het Chinese organisatiecomité Sun Weide liet weten dat journalisten „voldoende” toegang zouden hebben tot internet, niet onbeperkt. „Ik denk dat ons beleid geen invloed zal hebben op de verslaggeving door journalisten”, aldus de woordvoerder.

Sinds de openbaring van de internetbeperkingen voor buitenlandse journalisten is in de hele wereld een storm van kritiek losgebarsten. Amnesty International veroordeelde de blokkade en repte van een „verraad van de olympische waarden”. „Deze schaamteloze mediacensuur betekent opnieuw een verbroken belofte die de claim ondermijnt dat de Spelen de mensenrechtensituatie in China zouden verbeteren”, zei Amnesty-onderzoeker Mark Allison gisteren in een verklaring. Ook de Amerikaanse regering riep China op tot onbeperkte toegang tot internet. De vereniging van buitenlandse correspondenten in China reageerde teleurgesteld op de Chinese censuur, zo liet voorzitter Jonathan Watts weten. „Het is duidelijk dat verslaggevers hun werk niet kunnen doen als ze geen toegang hebben tot alle sites die ze willen zien”, aldus Watts in Peking. „Helaas zijn zulke beperkingen normaal voor verslaggevers in China, maar tijdens de Spelen zou alles anders zijn.”

China heeft de blokkade van sommige websites vaak verdedigd met het argument dat het niets anders is dan wat andere landen doen met het opleggen van beperkingen aan goksites of sites waarop pornografie wordt uitgedragen.

    • Rob Schoof