Op peil houden productie blijft probleem voor Shell

Het geld komt in grote hoeveelheden binnen en gaat er ook weer uit. Shell verdient en investeert om de productie eindelijk weer te laten stijgen.

Het lijkt een paradox. Een bedrijf boekt een recordwinst en investeert meer dan ooit tevoren om de winst ook in de toekomst veilig te stellen. Desondanks daalt het aandeel. Het overkwam energieconcern Shell.

Het grootste energiebedrijf van Europa had nog hogere verwachtingen gewekt bij analisten en het heeft nog altijd last van de onzekerheid over de productie van olie en gas. Een onzekerheid die Shell keer op keer weg tracht te nemen. Ook gisteren presenteerde topman Jeroen van der Veer weer een lange lijst met projecten die de komende jaren een productiestijging veilig moeten stellen.

Het Nederlands-Britse olie- en gasbedrijf boekte een kwartaalwinst van 7,9 miljard dollar (5,1 miljard euro), een plus van 5 procent, en zag de omzet toenemen met 55 procent tot een duizelingwekkende 131,4 miljard dollar.

Dat energiebedrijven hoge winsten behalen is geen verrassing. De olieprijs behaalde de afgelopen maanden record op record. Zelfs nu de olieprijs de afgelopen weken iets terugzakt – vanmorgen kostte een vat Amerikaanse olie 123 dollar tegenover 147 dollar medio juli – is het prijsniveau hoog. Ter vergelijking, een vat olie kostte in de zomer van 2005 nog 60 dollar wat ook toen al als zeer duur werd beschouwd. Door de enorme opkomst van veelal Aziatische landen en de economische bloei in Europa en de VS is de vraag hard gestegen en daarmee de prijs.

Geen kunst dus, zo lijkt het om hoge winsten te behalen. Een probleem voor Shell en andere westerse energiebedrijven is dat de dure olie hun ook minder toegang geeft tot oliebronnen. Landen die grondstoffen bezitten willen een groter aandeel – lees geld – hebben van de westerse bedrijven die hen helpen de olie- en gasvelden te exploreren.

Voor veel maatschappijen komt daar nog bij dat ze al enige jaren de wrange vruchten plukken van het te lage investeringsniveau uit de jaren negentig. Toen – de olieprijs stond even rond de 10 dollar per vat – was er weinig stimulans om miljarden te stoppen in nieuwe projecten. Shell ziet hierdoor al enige jaren jaren de productie dalen, waardoor het ook al tijden inteert op zijn reserves, de levenslijn van ieder energiebedrijf.

Shell is bezig met een inhaalslag. Het investeert tientallen miljarden in nieuwe projecten. Gisteren maakte Van der Veer bekend dat Shell dit jaar rond de 35 miljard dollar zal investeren in projecten en overnames. Vorig jaar was dat nog een kleine 24 miljard dollar. Het is een ongekend hoog bedrag voor Shell, en vele miljarden meer dan branchegenoten. Het is een teken dat het bedrijf zeer serieus bezig is met het omhoogtrekken van de productie. De komende jaren moeten grote projecten in Rusland, Brazilië, Qatar en Nigeria ervoor zorgen dat de productie vanaf 2010 jaarlijks met 2 tot 3 procent toeneemt.

Vooralsnog lijken beleggers een houding aan te nemen van ‘eerst zien, dan geloven’. Shell, dat het laatste jaar vaak beter presteerde dan de beursgraadmeter AEX-index, daalde gisteren in Amsterdam met 2 procent en leverde vanmorgen 0,3 procent in.

    • Heleen de Graaf