Maar minder gay-toeristen

Amsterdam is niet langer de homohoofdstad van de wereld.

Dat komt vooral doordat andere steden nu ook een bloeiende gayscene hebben.

De Amsterdamse wethouder Carolien Gehrels (Cultuur, PvdA) is lesbisch. „Zelf heb ik van anti-homogeweld nooit last gehad, maar ik ga dan ook zelden laat uit”, vertelt zij. „Maar toen ik trouwde met mijn vrouw, werden na de bruiloft enkele van mijn gasten wel uitgescholden door omstanders.”

Bij de Dodenherdenking op 4 mei stelde Gehrels dat Amsterdam „als Gay Capital of the World helaas verleden tijd” is. Op Koninginnedag was een homomodeshow abrupt geëindigd met het molesteren van een mannelijk model door enkele jongens van Noord-Afrikaanse afkomst. Slechts een incident in een recente reeks uitbarstingen van homohaat in Amsterdam.

Vooral de mishandeling van een journalist van een Amerikaans homoblad genereerde drie jaar geleden veel internationale publiciteit. Maar het homovriendelijke imago van Amsterdam lijkt daardoor nauwelijks aangetast. „Het uitschelden en molesteren van homo’s komt overal voor”, zegt de Duitser Robert Kastl, voorzitter van European Pride Organizers: „In Berlijn loop ik ook niet met mijn vriend hand in hand op plekken met veel nazi’s of moslims.”

Dat Amsterdam niet langer de homohoofdstad van de wereld is, klopt wel.

Steden als Berlijn, Barcelona, Madrid, Londen en Parijs kennen tegenwoordig een bloeiende gay scene, terwijl ook Kaapstad in opkomst is. In een onderzoek van Hogeschool Inholland uit 2006 gaf nog maar eenderde van de reisorganisaties aan Amsterdam als gay capital te beschouwen.

„Amsterdam is nog steeds een mythische plek voor gays, maar niet meer de enige plek”, zegt de Marokkaanse homoseksuele schrijver Abdellah Taïa, die in Parijs woont.

Amsterdam beleefde zijn hoogtijdagen in de jaren negentig, toen in de stad de Gay Games werden gehouden en het spectaculaire homo-uitgaansleven zeer veel buitenlanders trok. „Maar de laatste tien jaar is de stad achterover gaan leunen en zijn vernieuwingen uitgebleven”, constateert Robert Kastl, voorzitter van European Pride Organizers.

Het aanbod van gayhoreca en gayevenementen is verschraald, mede doordat homo’s in Amsterdam eerder dan elders elkaar begonnen te ontmoeten via internet.

Daar komt bij dat Amsterdam duur is geworden, vinden homo’s. „Bij mijn laatste bezoek, in mei, kon ik bij het hotel niet voor twee nachten boeken; het minimum was vier nachten”, vertelt directeur Klaus Jetz van LSVD, de Duitse homobelangenorganisatie. „De kamerprijs was even hoog als bij ons in Keulen wanneer er een grote beurs is.”

Eigenaar Hans Verhoeven van de Amsterdamse winkel Gays & Gadgets herkent dat: „In Berlijn rekenden we een diner met vier mensen – zonder wijn – voor 45 euro af. Daarvoor kan ik in Amsterdam net in mijn eentje uit eten gaan.”

Homoseksuele toeristen zijn heel belangrijk voor Amsterdam. Dat blijkt onder meer uit cijfers die het Amsterdam Toerisme & Congres Bureau (ATCB) voor deze krant destilleerde uit een recent bezoekersonderzoek. De gaybezoeker geeft per dag iets meer uit dan de gemiddelde bezoeker. Doordat de gaybezoeker gemiddeld een nacht langer blijft dan gemiddeld is de totale besteding door homoseksuele mannen en vrouwen veel hoger dan gemiddeld.

De indirecte bijdrage van gays aan de Amsterdamse economie is nog veel belangrijker. Amsterdam drijft net als veel andere wereldsteden in toenemende mate op de creatieve industrie, waar de werkgelegenheid in 2007 met maar liefst 6,3 procent steeg. Het succes van deze sector (entertainment, media, reclame, film) wordt volgens de Amerikaanse publicist en consultant Richard Florida bepaald door de drie T’s: technologie, talent én tolerantie. De creatieve klasse wil alleen wonen en werken in een stad die open en tolerant omgaat met alle bevolkingsgroepen en levensstijlen.

Zoals kanariepieten in de mijnen waarschuwden voor gas, zo zijn homoseksuelen een indicator voor de tolerantie. „In feite kunnen de gays gezien worden als de kanariepieten van de creatieve stad”, meldt het rapport van Inholland. Om die reden is het voor Amsterdam van levensbelang om een gay capital te blijven.

Wat moet de stad daarvoor doen?

Om te beginnen moet het bestaande gayaanbod beter worden gepresenteerd, zo valt te beluisteren. Op toeristische website staan wel aparte tips voor wandelaars en skaters, maar niet voor homo’s. „Daarbij mag er ook meer aandacht komen voor cultuur, want homo’s willen niet alleen naar party’s”, zegt Klaus Jetz van de Duitse homobelangenorganisatie LSVD.

Verder moet er meer goedkope hotelaccommodatie komen, vindt Verhoeven van de winkel Gays & Gadgets: „Anders komt de jonge rugzaktoerist niet en blijft de aanwas van jongeren uit.” En die aanwas is lonend, want de gay die eenmaal is geweest, blijft trouw komen.

Amsterdam heeft volgens Kastl van European Pride Organizers weer een evenement nodig als de Gay Games. Veel steden voeren nu een harde strijd voor het binnenhalen van de jaarlijkse bijeenkomst van de International Gay & Lesbian Travel Association (IGLTA). Kastl: „Terwijl veel steden hoge bestuurders afvaardigen om te lobbyen, zijn Amsterdamse bestuurders afwezig.”

Voor de inzet van Amsterdamse politici en politie tegen het geweld bestaat wel veel waardering in de homogemeenschap. „Natuurlijk is er ook in Parijs geweld tegen homo’s – alleen hoor je daar nooit over”, zegt de schrijver Taïa: „Dat Amsterdamse bestuurders er wel openlijk over spreken is prijzenswaardig. Dat voorkomt niet al het anti-homogeweld, maar wel dat het geweld banaal wordt.”

    • Karel Berkhout